Herstructureringen, ontslagen, sluitingen van fabrieken: de Europese auto-industrie wankelt en schakelt over op de wapenindustrie. Ze kiest voor winst voor haar aandeelhouders, technologische achterstand en oorlog, terwijl welvaart en vrede wel degelijk mogelijk zijn.

Trump is zowel breuk als continuïteit. In eigen land wil hij de verworvenheden van de burgerrechtenrevolutie ongedaan maken en de onbelemmerde macht van het bedrijfsleven herstellen. In het buitenland hanteert hij dezelfde imperiale logica die ook elke regering vóór hem domineerde.

Belangrijke verjaardagen staan met stip genoteerd in de redactiekalender. Niet om een verjaardagskaart te schrijven, niet uit nostalgie maar om te herinneren en de balans op te maken met de blik vooruit. Niet de officiële balans van plechtige toespraken en journalistieke annalen. Maar de andere, die van de doorleefde werkelijkheid van de ‘gewone’ mensen en hun strijd voor een beter bestaan.

Als de voormalige slaaf Frederick Douglass, intussen een erkend schrijver en uitgever, op 4 juli 1852 zijn speech houdt, leven er in de Verenigde Staten nog 3,2 miljoen mensen in slavernij. We bevinden ons dan een decennium voor de Burgeroorlog die tot de afschaffing van de slavernij zal leiden. Douglass is uitgenodigd om in New York te spreken voor de Ladies’ Anti-Slavery Society ter gelegenheid van de verjaardag van de Amerikaanse onafhankelijkheid.

Wit pak, flinke snor en wilde bos haar, sigaar in de hand en altijd voorzien van een droog gevoel voor humor. In de Verenigde Staten is het een klassiek archetype in cartoons, films en memes. En het verwijst naar Mark Twain (1835-1910), bij zijn dood door de New York Times uitgeroepen tot “de grootste humorist die het land ooit heeft voortgebracht”. Nobelprijswinnaar William Faulkner noemde hem “de vader van de Amerikaanse literatuur”. Twain schreef romans, essays en satire en was de meest gevraagde publieke spreker van zijn tijd.

Eugene V. Debs is een van de belangrijkste figuren uit de Amerikaanse arbeidersgeschiedenis. Als voormalig volksvertegenwoordiger en vakbondsman richtte hij mee de Industrial Workers of the World op, een revolutionaire vakbond. Nadat hij in 1894 werd gearresteerd vanwege zijn steun aan een spoorwegstaking in Chicago, verliet hij de gevangenis als een overtuigd socialist. Nadien zou hij zich namens de Socialist Party of America vijf keer kandidaat stellen voor het presidentschap.

Elizabeth Gurley Flynn, bijgenaamd “The Rebel Girl”, is een sleutelfiguur binnen het Amerikaanse syndicalisme, feminisme en communisme. Als organisator van de Industrial Workers of the World werkte ze vanaf 1936 samen met de Communistische Partij, waar ze in 1961 de eerste vrouwelijke voorzitter van werd. Nadat ze in 1952 werd veroordeeld wegens “anti-Amerikaanse activiteiten”, vocht ze — na een gevangenisstraf — met succes voor de teruggave van haar paspoort

Als gerenommeerd fysicus heeft Albert Einstein zich nooit tot de wetenschap beperkt. Als pacifist tijdens de beide wereldoorlogen en verbannen door het nazisme, komt hij in de Verenigde Staten aan met uitgesproken politieke overtuigingen. Als openlijk socialist publiceert hij in 1949 Why Socialism?, waarin hij de anarchie van het kapitalisme en de effecten ervan op de democratie aan de kaak stelt. In datzelfde jaar ondertekent hij mee het Russell-Einsteinmanifest tegen kernwapens.

Als voormalig predikant van de Nation of Islam — een zwarte nationalistische beweging gebaseerd op de islam — breekt Malcolm X later met deze beweging, maar blijft hij wel moslim. Hij richt de Organisatie voor Afro-Amerikaanse Eenheid op met een ideologie van humanistisch panafrikanisme. Hij verdedigt het idee van een gewapende strijd tegen de racistische Amerikaanse regering. Hij was een voorstander van zelfbestuur voor Afro-Amerikanen. Hij werd in 1965 in Harlem vermoord