De Europese Unie verhoogt haar militaire budget en Israël zal de belangrijkste begunstigde zijn. Het volgende kaderprogramma van de EU voor onderzoek en innovatie, “Horizon 2028”, zal de militaristische waanzin en de samenwerking met de genocidale Israëlische staat nog verder opdrijven.
Het onderzoek in Europa rijdt zich vast in de muur van militarisering
De Europese Unie heeft een brutale keuze gemaakt: haar volgende budget zal worden besteed aan bewapening. Het plan ReArm Europe, hernoemd tot Readiness 2030 om elke polemiek te vermijden, vormt de ruggengraat ervan. 800 miljard aan fondsen worden omgeleid, opgehaald en uitgeleend voor het militaire ten koste van uitgaven voor gezondheid, landbouw of onderwijs.

Het universitair onderzoek zal evenmin ontsnappen aan de militaristische plannen van de Commissie. Horizon is het vlaggenschipprogramma van de Europese Commissie voor onderzoek en innovatie. Sinds 2014 heeft dit programma tot doel de wetenschappelijke en technologische excellentie van de EU te voeden, de competitiviteit te stimuleren en banen te creëren. Horizon 2020-2027 steunt op 5 grote missies: aanpassing aan de klimaatverandering, verbonden en koolstofneutrale steden, kankeronderzoek, een pact voor gezonde bodems in Europa en het herstel van onze oceanen en wateren. Kortom: onderzoek voor het klimaat en tegen kanker.
Voor het nieuwe programma Horizon 2028 wordt de inzet verdubbeld: het budget van het Europese onderzoeksprogramma gaat van 80 miljard euro naar 175 miljard euro.
Vooral de presentatie van dit toekomstige programma door de Europese Commissie toont nieuwe prioriteiten, volledig verschillend. De derde pijler, getiteld “de innovatiepijler”, is expliciet: “De Europese Innovatieraad (EIC) zal worden uitgebreid om, in fasen, risicovolle baanbrekende projecten te financieren en zal een strategische as invoeren gewijd aan defensiestart-ups en technologieën voor dubbel gebruik.”
De Europese Commissie is duidelijk: voortaan is militarisering een van de grote prioriteiten van het onderzoek bij ons.
Israël, de VIP-partner van de Europese Unie
Hoe verhoudt dit alles zich met de banden met Israël?
De Europese Unie en Israël zijn verbonden via een voordelig samenwerkingskader: de associatieovereenkomst EU-Israël. Dit kader normaliseert de staat Israël. Het maakt er een bevoorrechte partner van de Europese Unie van, op het vlak van economische en academische samenwerking en politieke dialoog. Je ziet het al aankomen: de naam van het academische programma is Horizon.
Toegang krijgen tot de fondsen van Horizon Europe is een ware lijdensweg waarbij “rendement” een essentieel selectiecriterium wordt. In deze race om financiering plaatst het toekomstige programma Horizon 2028, gericht op defensie, Israël als onmisbare partner. Hun troef? Surveillance- en wapentechnologieën die al uitgetest zijn (in Palestina) en gebruikt worden als een openluchtlaboratorium.
Voor Europese universiteiten is het dilemma ethisch maar vooral financieel. Geconfronteerd met besparingen wordt toetreden tot een consortium met Israëlische instellingen een strategisch voordeel om de Europese Commissie te overtuigen met “beproefd” materiaal. Deze samenwerking weigeren betekent het risico lopen uitgesloten te worden van lucratieve contracten. De zoektocht naar academisch overleven dwingt universiteiten zich zo te schikken naar repressieve projecten om hun eigen financiering te garanderen.
Geen Horizon 2028 met Israël en geen universitair onderzoek voor oorlog. Laten we onze ministers, onze Europese commissarissen en parlementsleden daarop aanspreken.
Toch is de academische boycot van Israël allesbehalve symbolisch. Maya Wind, Israëlisch staatsburger, onderzoekster aan de Universiteit van Californië in Riverside en auteur van het boek Towers of Ivory and Steel, How Israeli Universities Deny Palestinian Freedom, bevestigt deze dynamiek. Ze toont daarin aan dat Israëlische universiteiten een cruciale rol spelen in het in stand houden van het systeem van apartheid en kolonisatie in Palestina. Op dezelfde manier zou het zevenjarige programma het Europese onderzoek langdurig kunnen misvormen, door het te integreren in een militair-industrieel-universitair complex, naar het voorbeeld van wat zich in Israël heeft voorgedaan. Universiteiten, gisteren opgebouwd als dragers van vrede, zouden morgen afhankelijk kunnen worden van oorlog.

De urgentie is er. Terwijl de onderhandelingen over dit onderzoeksprogramma aan de gang zijn, niet alleen in Brussel maar in alle regeringen van de lidstaten, blijven politici en rectoren en rectrices stil.
Geconfronteerd met het verraad van de Europese Unie en de universiteiten hebben studenten over de hele wereld zich gemobiliseerd en al overwinningen behaald. Aan de Université Libre de Bruxelles (ULB) is de bezetting erin geslaagd de autoriteiten ertoe te brengen de bilaterale partnerschappen met Israëlische universiteiten te verbreken. Elders, in Dublin, Barcelona, Amsterdam, Milaan, Lausanne of Ljubljana: hetzelfde patroon en dezelfde resultaten. Aan de Universiteit Gent (UGent) heeft de mobilisatie geleid tot een historisch precedent: de officiële terugtrekking van de universiteit uit het Europese project OSTEONET vóór het einde ervan, na een negatieve evaluatie van haar ethische commissie over de Israëlische partner. Deze terugtrekking kreeg de goedkeuring van de Europese Commissie, die afzag van elke financiële sanctie, en zo de weg opende voor de annulering van andere samenwerkingen binnen het Horizon-programma in heel Europa.
En de Israëlische staat maakt zich daar voortdurend zorgen over. De Vereniging van Israëlische universiteitsdirecteurs heeft zelfs een werkgroep tegen de boycot opgericht. Een onmiskenbaar bewijs dat de academische boycot rechtstreeks raakt waar het pijn doet. Hun universiteiten zouden de miljarden kunnen verliezen die door de Commissie worden toegekend, bovenop isolatie van wereldwijde wetenschappelijke netwerken en een impact op hun internationale legitimiteit.
De genocide in Gaza gaat door, Libanon wordt gebombardeerd en een deel van het grondgebied wordt geannexeerd. Het is tijd om de genocidalen te confronteren met de gevolgen van hun daden en de nodige beslissingen te nemen.
De Europese Commissie is duidelijk: voortaan is een van de grote prioriteiten van het onderzoek bij ons de militarisering.
Geen Horizon 2028 met Israël en geen universitair onderzoek voor oorlog. Laten we onze ministers, onze Europese commissarissen en parlementsleden aanspreken. Laten we de druk op onze rectoren en rectrices opvoeren zodat zij de staat Israël formeel uitsluiten van hun Horizon 2028-projecten. We hebben al een gedeeltelijke boycot bereikt die enkele jaren geleden onmogelijk leek. Waarom zouden we dan geen totale boycot kunnen bereiken?
In dit tijdperk van bewapening en minachting voor de menselijkheid: het zal onze mobilisatie zijn, of onze ondergang.
