Ik kom vanavond naar dit prachtige gebedshuis omdat mijn geweten me geen andere keuze laat. Ik neem deel aan deze bijeenkomst omdat ik het roerend eens ben met de doelstellingen en het werk van de organisatie die ons heeft samengebracht — Geestelijken en leken die bezorgd zijn over Vietnam (Clergy and Laymen Concerned About Vietnam). De recente verklaringen van uw uitvoerend comité weerspiegelen mijn eigen gevoelens. Ik kon me volledig vinden in de openingsregels: “Er komt een tijd dat zwijgen verraad is.” Wat Vietnam betreft, is dat moment voor ons aangebroken.

De waarheid van deze woorden staat buiten kijf, maar de missie waartoe ze ons oproepen is een uiterst moeilijke. Ook al kent men diep van binnen de waarheid, toch nemen mensen niet gemakkelijk de taak op zich om zich tegen het beleid van hun regering te verzetten, zeker niet in oorlogstijd. Ook verzet de menselijke geest zich maar met heel veel moeite tegen alle onverschilligheid van het conformistisch denken, zowel die in eigen boezem als in de wereld om hem heen. En wanneer de problemen die aan de orde zijn zo verbijsterend lijken als vaak het geval is in dit vreselijke conflict, dreigen we gehypnotiseerd te geraken door onzekerheid. Maar we moeten verder.

Sommigen van ons die al zijn begonnen de stilte van de nacht te doorbreken, hebben ontdekt dat de roeping om te spreken vaak een kwellende roeping is, maar we móéten spreken. We moeten spreken met alle nederigheid die past bij onze beperkte blik, maar we moeten spreken. En er is ook goed nieuws, want dit is ongetwijfeld de eerste keer in de geschiedenis van ons land dat een aanzienlijk aantal religieuze leiders ervoor heeft gekozen om verder te gaan dan het verkondigen van oppervlakkig patriottisme en zich te scharen achter een vastberaden verzet, gebaseerd op gewetensbezwaren en een interpretatie van de geschiedenis.

Terwijl ik er de afgelopen twee jaar naar streefde het verraad van mijn eigen stilzwijgen te doorbreken en te spreken vanuit de brandende pijn van mijn eigen hart, terwijl ik opriep tot een radicale koerswijziging ten aanzien van de verwoesting van Vietnam, hebben velen de wijsheid van mijn pad in twijfel getrokken. “Waarom spreekt u over de oorlog, Dr. King?” “Waarom sluit u zich aan bij de stemmen van het verzet?” “Vrede en burgerrechten gaan niet samen”, zeggen ze. “Doet u de zaak van uw volk geen kwaad?” vragen ze. In het licht van dit tragische misverstand acht ik het van groot belang om te trachten duidelijk, en hopelijk beknopt, uit te leggen waarom ik geloof dat de weg van de Dexter Avenue Baptist Church — de kerk in Montgomery, Alabama, waar ik mijn predikantschap begon — vanavond rechtstreeks naar dit heiligdom leidt. (…)

Ik ben een prediker van beroep. Ik denk dan ook dat het niet verrassend is dat ik zeven belangrijke redenen heb om Vietnam in het veld van mijn morele visie te brengen [ in deze inkorting werden de eerste drie redenen behouden, de vier andere zijn van meer religieuze aard, red. ]

Er is in eerste instantie een zeer voor de hand liggende en haast gemakkelijke link tussen de oorlog in Vietnam en de strijd die ik en anderen in Amerika hebben gevoerd. Enkele jaren geleden was er een lichtpuntje in die strijd. Er waren experimenten, er was hoop, een nieuw begin. Toen kwam de escalatie in Vietnam, en ik zag hoe dit programma werd afgebroken en uitgehold, alsof het een nutteloos politiek speeltje was van een maatschappij die door oorlogsgekte was doorgeslagen. En ik wist dat Amerika nooit de noodzakelijke middelen of energie zou investeren in de rehabilitatie van zijn armen zolang avonturen zoals Vietnam mannen, vaardigheden en geld bleven opslokken als een demonische, destructieve stofzuiger. Ik voelde me daardoor steeds meer gedwongen de oorlog te zien als een vijand van de armen en hem als zodanig aan te vallen.

Een wellicht nog tragischer besef van de werkelijkheid kwam toen het me duidelijk werd dat de oorlog veel meer deed dan alleen de hoop van de armen thuis de grond in te boren. Ze stuurden hun zonen, broers en echtgenoten naar het front om te vechten en te sterven in buitengewoon hoge verhoudingen ten opzichte van de rest van de bevolking. We namen de jonge zwarte mannen die door onze maatschappij voor het leven getekend waren en stuurden ze achtduizend mijl verderop om in Zuidoost-Azië vrijheden te garanderen die ze niet hadden gevonden in het zuidwesten van Georgia en East Harlem. We worden dus steeds weer geconfronteerd met de wrede ironie dat we op televisie zwarte en witte jongens zien die samen moorden en samen sterven voor een natie die er niet in slaagt hen naast elkaar op de schoolbank te laten zitten. We zien ze dus in brute solidariteit de hutten van een arm dorp platbranden, maar we beseffen dat ze in Chicago nauwelijks in hetzelfde huizenblok zouden wonen. Ik kon niet zwijgen bij zulke wrede manipulatie van de armen.

Een land meer geld uitgeeft aan defensie dan aan programma’s voor maatschappelijke verbetering, is op spiritueel vlak ten dode opgeschreven.

Mijn derde reden gaat een nog diepere laag van bewustzijn aan, omdat deze voortkomt uit mijn ervaringen in de getto’s van het Noorden gedurende de afgelopen drie jaar. Terwijl ik tussen de wanhopige, afgewezen en boze jonge mannen liep, vertelde ik hen dat molotovcocktails en geweren hun problemen niet zouden oplossen. Maar ze vroegen, en terecht: “En hoe zit het met Vietnam?” Ze vroegen zich af of ons eigen land niet massaal geweld gebruikte om zijn problemen op te lossen, om de gewenste veranderingen teweeg te brengen. Hun vragen raakten me diep, en ik wist dat ik nooit meer mijn stem kon verheffen tegen het geweld van de onderdrukten in de getto’s zonder eerst duidelijk te hebben gesproken tegen de grootste aanstichter van geweld in de wereld van vandaag: mijn eigen regering. (…)

En terwijl ik nadenk over de waanzin van Vietnam en in mezelf zoek naar manieren om het te begrijpen en met mededogen te reageren, dwalen mijn gedachten voortdurend af naar de mensen van dat schiereiland. Ik spreek nu niet over de soldaten van beide kanten, niet over de ideologieën van het Bevrijdingsfront, niet over de junta in Saigon, maar eenvoudigweg over de mensen die al bijna drie decennia onafgebroken onder de vloek van de oorlog leven. Ze moeten de Amerikanen wel als vreemde bevrijders zien. In 1945 riep het Vietnamese volk zijn eigen onafhankelijkheid uit, onder leiding van Ho Chi Minh. Hoewel ze in hun eigen vrijheidsverklaring de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring citeerden, weigerden we hen te erkennen. In plaats daarvan besloten we Frankrijk te steunen bij de herovering van zijn voormalige kolonie. Met die tragische beslissing verwierpen we een revolutionaire regering die streefde naar zelfbeschikking en een regering die was opgericht door duidelijk inheemse krachten, waaronder enkele communisten. Voor de boeren betekende deze nieuwe regering een echte landhervorming, een van de belangrijkste behoeften in hun leven. Negen jaar lang hebben we de Fransen krachtig gesteund in hun vergeefse poging om Vietnam te herkoloniseren. Vóór het einde van de oorlog dekten wij tachtig procent van de Franse oorlogskosten.

Na de nederlaag van de Fransen besloten de Verenigde Staten dat Ho de tijdelijk verdeelde natie niet mocht verenigen, en de boeren keken toe hoe we premier Diem steunden, een van de meest wrede moderne dictators, die meedogenloos alle oppositie uitroeide, zijn afpersende landeigenaren steunde en zelfs weigerde om over hereniging met het Noorden te praten. Nu kwijnen ze weg onder onze bommen en beschouwen ons, en niet hun Vietnamese medeburgers, als de echte vijand. Ze kijken toe hoe we hun water vergiftigen en hoe we een miljoen hectare van hun gewassen vernietigen. Ze komen de ziekenhuizen binnen met minstens twintig gewonden door Amerikaans vuur, tegenover slechts één gewonde door de Vietcong. Tot nu toe hebben we misschien een miljoen van hen gedood, voornamelijk kinderen. Ze dwalen de steden in en zien duizenden kinderen, dakloos en zonder kleren, in hordes door de straten rennen als dieren. Ze zien hoe de kinderen door onze soldaten worden vernederd terwijl ze om voedsel bedelen. Ze zien de kinderen hun zussen aan onze soldaten verkopen en om hun moeders smeken. We hebben hun twee meest gekoesterde instellingen vernietigd: het gezin en het dorp. Wij hebben hun land en hun gewassen vernietigd. We hebben de vijanden van de boeren van Saigon gesteund. We hebben hun vrouwen en kinderen verminkt voor het leven en hun mannen vermoord. Nu is er weinig meer over om op voort te bouwen, behalve bitterheid. (…)

Deze waanzin moet op de een of andere manier stoppen. We moeten ze nu stoppen. Ik spreek als kind van God en broeder van de lijdende armen van Vietnam. Ik spreek namens hen wier land wordt verwoest, wier huizen worden vernietigd, wier cultuur wordt ondermijnd. Ik spreek namens de armen van Amerika die een dubbele prijs betalen: verbrijzelde hoop in eigen land en dood en corruptie in Vietnam. Ik spreek als iemand die van Amerika houdt, tot de leiders van ons eigen land: wij namen het grote initiatief tot deze oorlog; het initiatief om hem te stoppen moet ook bij ons liggen. (…)

Het is verleidelijk om daar te stoppen en ons allemaal op pad te sturen voor wat in sommige kringen een populaire kruistocht tegen de oorlog in Vietnam is geworden. Ik zeg dat we die strijd moeten aangaan, maar ik wil nu iets zeggen dat nog verontrustender is. De oorlog in Vietnam is slechts een symptoom van een veel dieperliggende kwaal in de Amerikaanse mentaliteit, en als we deze ontnuchterende realiteit niet onder ogen nemen, zullen we ons in de toekomst moeten bezighouden met het oprichten van comités van “bezorgde geestelijken en leken” voor de volgende generatie, die zich zorgen maakt over Guatemala en Peru, Thailand en Cambodja, Mozambique en Zuid-Afrika. (…)

Zolang winst en eigendom belangrijker worden geacht dan mensen, krijgen we de reuzendrieling racisme, extreem materialisme en militarisme niet op de knie.

Met die activiteiten in gedachten, komen de woorden van wijlen John F. Kennedy ons weer voor de geest. Vijf jaar geleden zei hij: “Wie een vreedzame revolutie onmogelijk maakt, maakt een gewelddadige revolutie onvermijdelijk.” Steeds vaker, bewust of onbewust, neemt ons land deze rol aan: de rol van degenen die een vreedzame revolutie onmogelijk maken door te weigeren de privileges en genoegens op te geven die voortkomen uit de immense winsten van buitenlandse investeringen. Ik ben ervan overtuigd dat als we aan de goede kant van de wereldrevolutie willen staan, we als natie een radicale waardenrevolutie moeten ondergaan. We moeten snel beginnen met de omschakeling van een op dingen gerichte samenleving naar een op mensen gerichte samenleving. Zolang winstmotieven en eigendomsrechten belangrijker worden geacht dan mensen, krijgen we de reuzendrieling racisme, extreem materialisme en militarisme niet op de knieën. (…)

Een ware waardenrevolutie zal al snel met argwaan kijken naar het schrijnende contrast tussen armoede en rijkdom. Met terechte verontwaardiging zal ze over de zeeën kijken en zien hoe individuele kapitalisten van het Westen enorme sommen geld investeren in Azië, Afrika en Zuid-Amerika, alleen om de winst eruit te halen zonder zich zorgen te maken over de sociale verbetering van de landen, en zeggen: “Dit is niet rechtvaardig.” Ze zal onze alliantie met de landadel van Zuid-Amerika onder de loep nemen en zeggen: “Dit is niet rechtvaardig.” De westerse arrogantie, de gedachte dat we anderen alles te leren hebben en niets van hen te leren, is niet terecht.

Een ware waardenrevolutie zal de wereldorde op haar kop zetten en over oorlog zeggen: “Deze manier om conflicten op te lossen is niet rechtvaardig.” Mensen met napalm verbranden, de huizen van ons land vullen met wezen en weduwen, giftige haatdrugs injecteren in de aderen van mensen die normaal gesproken zo humaan zijn, mannen naar huis sturen van donkere en bloedige slagvelden die lichamelijk gehandicapt en psychisch gestoord zijn… dat valt allemaal niet te rijmen met wijsheid, rechtvaardigheid en liefde. Een land dat jaar na jaar meer geld uitgeeft aan militaire defensie dan aan programma’s voor maatschappelijke verbetering, is op spiritueel vlak ten dode opgeschreven.(…)

Het zijn revolutionaire tijden. Over de hele wereld komen mensen in opstand tegen oude systemen van uitbuiting en onderdrukking, en uit de wonden van een kwetsbare wereld worden nieuwe systemen van rechtvaardigheid en gelijkheid geboren. De mensen die in het donker zaten, hebben een groot licht gezien. Wij in het Westen moeten deze revoluties steunen. Het is intriest dat de westerse landen die zo’n grote bijdrage hebben geleverd aan de revolutionaire geest van de moderne wereld, door comfort en zelfgenoegzaamheid, door een ziekelijke angst voor het communisme en onze neiging om onrecht te accepteren, nu zelf de grootste tegenstanders van de revolutie zijn geworden. Dit heeft ertoe geleid dat velen denken dat alleen het marxisme een revolutionaire geest bezit. Het communisme is daarom een oordeel over ons falen om de democratie daadwerkelijk te verwezenlijken en de revoluties die we in gang hebben gezet, door te zetten. Onze enige hoop ligt vandaag de dag in ons vermogen om de revolutionaire geest nieuw leven in te blazen en de soms vijandige wereld in te trekken, met de boodschap dat we voor eeuwig onze afkeer zullen uitspreken tegen armoede, racisme en militarisme. Met deze krachtige vastberadenheid zullen we de status quo en onrechtvaardige gebruiken stoutmoedig aanvechten en zo de dag bespoedigen waarop “elk dal verhoogd zal worden, en elke berg en heuvel verlaagd; het kromme recht gemaakt zal worden, en de ruige plaatsen vlak.”

Ook vandaag de dag hebben we nog een keuze: geweldloos samenleven of gewelddadige gezamenlijke vernietiging. We moeten de besluiteloosheid achter ons laten en tot actie overgaan. Als we niet in actie komen, zullen we ongetwijfeld meegesleurd worden door de lange, donkere en schandelijke gangen van de tijd die zijn gereserveerd voor hen die macht bezitten zonder mededogen, kracht zonder moraliteit en sterkte zonder inzicht. Laten we nu beginnen. Laten we ons nu opnieuw wijden aan de lange en bittere, maar mooie strijd voor een nieuwe wereld. De keuze is aan ons, en hoewel we het misschien liever anders zouden zien, moeten we een keuze maken op dit cruciale moment in de menselijke geschiedenis. (…)

En als we maar de juiste keuze maken, kunnen we deze dreigende kosmische klaagzang omvormen tot een creatieve psalm van vrede. Als we de juiste keuze maken, kunnen we de schelle dissonanten in onze wereld omvormen tot een prachtige symfonie van broederschap. Als we maar de juiste keuze maken, kunnen we de dag bespoedigen, in heel Amerika en over de hele wereld, waarop gerechtigheid als water zal neerdalen en rechtvaardigheid als een machtige stroom.

Dit is een inkorting van een veel langere toespraak. Vooral religieuze passages werden weggelaten. Bron originele en volledige tekst: American Rhetoric