Artikel

Voor publieke verzekeringen tegen natuurrampen

Xavier Dupret

—30 september 2022

Slechts een klein deel van de schade door de zware overstromingen werd gedekt door privéverzekeringen. De overheid draaide op voor het leeuwendeel van de rekening. Maak de verzekering tegen klimaatrampen dan meteen publiek.

Tegen de achtergrond van die ingrijpende veranderingen doet de te verwachten toename van natuurrampen de vraag rijzen of privéverzekeringen wel de beste bescherming zijn. Er is reden genoeg om te betwijfelen of de vergoeding van privékapitaalhouders verenigbaar is met de eisen van een adequate aanpak van de risico’s die inherent zijn aan de klimaatcrisis. Maar er is een openbaar alternatief voor dat neoliberale model van privéverzekeringen dat winstbejag boven rampenpreventie stelt. Dat soort verzekeringen bestaat al in een aantal andere landen, en dan hebben we het over landen zoals Zwitserland en Spanje.

Binnen het kredietsysteem1 spelen de verzekeringsmaatschappijen als onderdeel van het financiële kapitaal een cruciale rol. Aangezien zij spaargelden op lange termijn verzamelen, kunnen zij immers tussenkomen bij leningen en investeringen waarvoor aanzienlijke middelen moeten worden voorgeschoten. Bij de meeste verzekeringscontracten moet de verzekerde gedurende lange perioden een premie betalen en dat gegeven is belangrijk om het concept “langetermijnsparen” en de relatie ervan met de verzekeringssector goed te begrijpen.

Bijvoorbeeld: de schuldsaldoverzekering2 die — althans in België — systematisch gekoppeld is aan de toekenning van een hypothecaire lening, zal de verzekerde opzadelen met de betaling van een premie voor een periode die makkelijk kan oplopen tot 15 of 20 jaar. Voor kapitaalbezitters een niet te versmaden kans. De winst van de verzekeringsmaatschappijen komt voort uit het verschil tussen de inkomsten die zij uit hun diverse investeringen halen en de vergoedingen die zij moeten betalen voor de door hen gedekte schadegevallen. Die schadegevallen worden op basis van statistieken beoordeeld op hun risico zodat de door de klanten betaalde premies zo goed mogelijk overeenstemmen met de risico’s die zij daadwerkelijk lopen. Er is een directe correlatie tussen de waarschijnlijkheid van een risico en de premie die de klant betaalt. Met andere woorden: hoe kleiner de kans dat het verzekerde risico zich voordoet, hoe lager de premie zal zijn. Omgekeerd zal de premie hoog zijn, als het risico zeer groot is. In vakjargon: de hoogte van de premie hangt af van de verliesratio, d.w.z. de verhouding tussen het bedrag van de te vergoeden schadeclaims en het bedrag van de geïnde premies.

Een schuldsaldoverzekering gaat samen met een hypothecaire lening waarvoor 15 tot 20 jaar premies moeten worden betaald – een buitenkansje voor de kapitalist.

In de toekomst zal de klimaatverandering wellicht de verliesratio’s van de verzekeringsondernemingen negatief beïnvloeden. Volgens een schatting van de Federatie van Franse Verzekeringen eind vorig jaar zal bijvoorbeeld het gecumuleerde bedrag van de door natuurrampen veroorzaakte schade naar verwachting twee maal zo hoog zijn tussen 2020 en 2050 als in de periode 1989-2019.3

Sorry, dit artikel is alleen voor leden. Inschrijven of Login als u al een account hebt.