Adam Smith wordt vaak opgevoerd als de oervader van de vrije markt. Zijn denken over arbeid en welvaart , staat en klassen , contrasteren evenwel sterk met de neoliberale bejubeling.
In Londen verscheen 250 jaar geleden An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations van de Schotse verlichtingsfilosoof Adam Smith ( 1723 – 1790 ). De Nederlandse vertaling luidt Een onderzoek naar de aard en de oorzaken van de welvaart van landen. Het werk geldt als een van de eerste systematische wetenschappelijke verhandelingen over politieke economie. 1 Smith onderzoekt de wetten die het ontstaan van de welvaart van landen bepalen en introduceert daarbij concepten die fundamenteel werden voor de economische theorie , zoals arbeidsdeling , productiviteit , het onderscheid tussen gebruiks- en ruilwaarde en een arbeidswaardeleer.
The wealth of nations vormde niet alleen het uitgangspunt van de klassieke politieke economie , maar leverde ook een analytische en ideologische basis voor het economisch liberalisme. Tegelijk is het boek geen technisch economisch traktaat , maar een breed menswetenschappelijk onderzoek naar de commerciële samenleving. Het verbaast dan ook niet dat het werk zowel filosofen als economen beïnvloedde , van Kant en Hegel tot David Ricardo , John Stuart Mill en Karl Marx.
Vandaag wordt Adam Smith vaak voorgesteld als een voorloper van het neoliberalisme. Prominente denkers van het neoliberalisme zoals Milton Friedman en Friederich Hayek verwijzen regelmatig naar hem. Zijn verdediging van individuele vrijheid , marktwerking en de bekende metafoor van “ de onzichtbare hand ” lijken dit beeld te bevestigen. Een nauwkeuriger lezing toont echter dat de verhouding tussen Smiths denken en het hedendaagse neoliberalisme complexer is dan deze vereenvoudigde voorstelling suggereert.
