Artikel

Het Kapitaliniaan, het eerste geologische tijdperk van het Antropoceen

John Bellamy Foster

+

Brett Clark

—30 december 2021

We bevinden ons in een grote overgangsperiode waarin de menselijke samenleving ofwel een stabiele relatie met de Aarde aangaat, ofwel het slachtoffer wordt van een ineenstorting van de beschaving.

De geologische tijdschaal, die de 4,6 miljard jaar lange geschiedenis van de aarde verdeelt in hiërarchisch afgebakende eonen, era’s, periodes, tijdvakken en tijdperken, is een van de grote wetenschappelijke verwezenlijkingen van de voorbije tweehonderd jaar. Elke onderverdeling verwijst naar milieuveranderingen op een schaal van het Systeem Aarde die gebaseerd is op stratigrafisch1 bewijsmateriaal zoals gesteenten of ijskernen. Momenteel bevindt de aarde zich officieel in het eon Fanerozoïcum, het era Cenozoïcum, de periode Kwartair, het tijdvak Holoceen (dat 11.700 jaar geleden begon) en de tijdsnede Meghalayaan (het laatste van de tijdperken van het Holoceen dat 4.200 jaar geleden begon) — zie figuur 1. Maar volgens wetenschappers is onze planeet een nieuw geologisch tijdvak — het Antropoceen2 — binnengetreden. En dat komt doordat nu erkend wordt dat de verandering van het Systeem Aarde zoals weergegeven in de stratigrafische gegevens, in eerste instantie te wijten is aan antropogene krachten (antropogeen: van menselijke oorsprong, door mensen teweeggebracht). Dit inzicht is nu algemeen aanvaard in de wetenschap.

We kunnen ervan uitgaan dat het Antropoceen binnenkort officieel zal worden aangeduid als het huidige tijdvak van de aarde. Maar dan blijft nog de vraag met welk geologisch tijdperk het Antropoceen begint, na het laatste Holoceentijdperk, het Meghalayaan. Aan de hand van de standaardnomenclatuur voor de naamgeving van geologische tijdperken, stellen wij de term Kapitaliniaan voor als de meest geschikte naam voor het nieuw geologisch tijdperk. Dat zou overeenkomen met de historische periode die volgens milieu­historici begint rond 1950, in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, de opkomst van multinationale ondernemingen en de ontketening van het proces van dekolonisatie en mondiale ontwikkeling.3

Sorry, dit artikel is alleen voor leden. Inschrijven of Login als u al een account hebt.