De geschiedenis van de sociale zekerheid is het resultaat van een eeuw klassenstrijd. Ook vandaag wordt er gestreden om deze “ kathedraal van de arbeiders ” te beschermen, tegen hen die de geschiedenis willen herschrijven en voor het behoud van dit brok socialisme binnen het kapitalisme.

De sociale zekerheid is de inzet van een bittere strijd, zowel over de financiering als over de aard van het systeem. In zijn recentste boek, Over welvaart, schetst Bart De Wever de sociale zekerheid als de vrucht van een verdeling van de rijkdom die voortvloeit uit kapitalistische bloei, en als een erfenis van de sociale leer van de Kerk. In zijn ogen is de sociale zekerheid een door de staat beheerd systeem van openbare bijstand dat burgers beschermt tegen levensrisico’s, maar dat tegelijkertijd individuele verantwoordelijkheid eist. Deze visie herleidt sociale bescherming tot een vorm van liefdadigheid: een vangnet dat zich beperkt tot de zorg voor armen, zieken en ouderen. De toekenning ervan hangt dan af van de discipline van het individu en is enkel weggelegd zijn voor wie verdienstelijk en moedig is. Het is een beeld van sociale vrede waarbij kapitaal en arbeid hand in hand gaan.

Die lezing druist echter in tegen de werkelijke geschiedenis van de sociale zekerheid. Ze wist de rol van de werkende klasse doelbewust uit. De sociale zekerheid is geen geschenk van de paus, noch een vrijgevig bijproduct van het kapitalisme ; het is de georganiseerde solidariteit van de werkende klasse. Het is een brok socialisme binnen het kapitalisme: een deel van de door arbeid geproduceerde rijkdom dat wordt onttrokken aan de winstlogica om een sociale reproductie te waarborgen waarop niet kan worden afgedongen.