Artikel

De crisis van de globale voedselketen

Raj Patel

—22 juni 2022

De globale voedselketen was al in crisis. De oorlog in Oekraïne heeft de situatie enkel verergerd. Het kapitalisme blijft miljoenen mensen de honger in duwen.

In het globale Zuiden zullen de koloniale erfenis, de klimaatverandering en het kapitalisme miljoenen mensen de hongersnood in drijven.

De eerste tank was de grens nog niet over of de Amerikaanse olie-industrie stond alweer te trappelen: drill, baby, drill. Nu is het voedsel aan de beurt. Rusland en Oekraïne waren in 2021 samen goed voor iets minder dan 30 % van de wereldwijde tarwe-export.1 De tarweprijs bereikte dit jaar een recordhoogte van ongeveer 12,94 dollar per bushel (begin januari was de prijs 7,55 dollar). Volgens de Financial Times overweegt de US Farm Service Agency (een overheidsorganisatie die valt onder het ministerie van Landbouw) om de federale beperkingen op land te versoepelen.2 Hoelang zal het duren voor de reactionaire strijdkreet dig, baby, dig weerklinkt?

Hogere voedselprijzen zullen leiden tot hongersnood en graven zal niet helpen. De ondervoeding als gevolg van de Russische oorlog tegen Oekraïne kan niet worden verholpen door nieuw graan te planten. Het seizoen voor Amerikaanse wintertarwe is voorbij. Meer noordwaarts doet slechts een kleine minderheid van de Canadese boeren de moeite om meer te planten met het oog op de voorjaarsoogst. Zelfs als de boeren de seizoenen, de bodem en de regen naar hun hand konden zetten, dan nog zou de zomertarwe pas over vier maanden kunnen geoogst worden. De markten hebben het tekort al meegerekend in de prijs. Ondanks de magere oogsten berekenen de croupiers in de handelskantoren overal ter wereld nu al likkebaardend hun vette bonussen.

Golven van honger

Volgens berekeningen van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties zullen de voedselprijzen in het slechtste geval met nogmaals 8,5 % stijgen tegen 2026-2027.3 Nog 13,1 miljoen mensen meer zullen met ondervoeding te kampen krijgen. De meesten daarvan wonen in de regio’s Azië-Stille Oceaan en sub-Saharaans Afrika.

De Russische invasie bezegelt het lot van Oekraïne dat al op de knieën zat door de jammerlijk ontoereikende economische en politieke aanpak van COVID-19.

In 2014 waren 606,9 miljoen mensen ondervoed, ongeveer 8,3 % van de wereldbevolking. Het is een ontstellend cijfer, maar wellicht het beste niveau dat de mensheid ooit bereikt heeft in de strijd voor de uitroeiing van de honger in de 21e eeuw. In 2020, tijdens de COVID-19-pandemie, hebben 118 tot 161 miljoen mensen de rangen van de hongerlijders langer gemaakt. Hoewel het voor 2021 gaat om voorlopige cijfers, werd algemeen aangenomen dat de ondervoeding in het Zuiden erger zou worden, aangezien de prognoses van het Amerikaanse ministerie van Landbouw wijzen op een toename met ongeveer 7 %. De oorlog in Oekraïne heeft daar nog eens 8 tot 13 miljoen mensen aan toegevoegd. Intussen bedreigt een almaar grotere droogte in de Hoorn van Afrika 20 miljoen mensen met de hongerdood.4 In 2022 zullen we van geluk mogen spreken als maar 830 miljoen mensen niet aan 2.100 calorieën per dag komen.

De Russische invasie bezegelt het lot van Oekraïne, dat al op zijn knieën zat door de jammerlijk ontoereikende economische en politieke aanpak van COVID-19. De door de oorlog veroorzaakte prijsstijgingen en honger zullen een golf van opstanden uitlokken, zoals dat in het verleden al is gebeurd. Denk maar aan de demonstraties die in 2010 de Arabische Lente inluidden, de voedselrellen in 2007-2008 van Haïti tot Italië, en het protest tegen de maatregelen opgelegd door het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in de jaren 1980 en 1990.5 Het zal deze keer wel veel erger zijn.

Sorry, dit artikel is alleen voor leden. Inschrijven of Login als u al een account hebt.