Big Tech beschikt over een buitengewone macht om de hele economie te controleren. We kunnen het ons niet veroorloven om volledig gevangen te zitten in de netwerken van Big Tech stelt econome Cecilia Rikap. Europa heeft nood aan een alternatief digitaal ecosysteem.

De kennis, het onderzoek en de technologieën die in Europese universiteiten en openbare instellingen worden ontwikkeld, worden steeds vaker overgenomen en te gelde gemaakt door Amerikaanse Big Tech-bedrijven. Als gevolg hiervan is de Europese Unie digitaal afhankelijk van buitenlandse platforms die niet alleen onze gegevens controleren, maar ook hoe we communiceren, werken, denken en uiteindelijk hoe we ons leven leiden.

Cecilia Rikap, universitair docent economie en hoofd onderzoek aan het Institute for Innovation and Public Purpose van het University College in Londen, stelt dat deze afhankelijkheid niet alleen een economische maar ook een democratische kwestie is. Voor haar gaat digitale soevereiniteit over wie bepaalt hoe technologieën worden ontworpen, bestuurd en gebruikt.

In dit interview legt Rikap uit hoe de marktgestuurde aanpak van de EU er niet in slaagt om echte digitale onafhankelijkheid op te bouwen, waarom publieke infrastructuur — datacentra maar ook platforms en modellen — essentieel is voor democratische innovatie en hoe Europa nog steeds de controle over zijn digitale toekomst kan terugwinnen.

Kirsten Van Gest & Klara Ledroit Wat is digitale soevereiniteit?

Cecilia Rikap Digitale soevereiniteit is in wezen een kwestie van bestuur en beslissingsbevoegdheid. Wie beslist welke digitale technologieën worden ontwikkeld, hoe ze worden ontworpen, wie er toegang toe heeft en onder welke voorwaarden? Omdat digitale technologieën onlosmakelijk verbonden zijn met gegevens, gaat digitale soevereiniteit ook over gegevensbeheer: welke gegevens worden verzameld, wie heeft er toegang toe en welke gegevens mogen nooit worden opgevraagd ( omdat ze te gevoelig of te persoonlijk zijn)?

Als ik het heb over digitale soevereiniteit, heb ik het dus over democratie. Ik heb het over de capaciteit vergroten van werknemers, burgers en openbare instellingen om collectief vorm te geven aan het digitale heden en de digitale toekomst, in plaats van deze beslissingen over te laten aan een kleine groep bedrijven. Veel actoren, zoals werknemers, vakbonden, middenveldorganisaties enzovoort, worden sterk beïnvloed door digitale technologieën, maar zitten momenteel niet mee aan tafel.