Artikel

Chronische pijn, alarmsymptoom van een zieke maatschappij

Leen Vermeulen

—31 maart 2022

Bijna drie miljoen Belgen kampt met chronische pijn. Willen we deze epidemie onder controle krijgen, dan hebben we nood aan een inclusief maatschappijmodel waar de oorzaken aangepakt worden.

Het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid stelde in zijn gezondheids­enquête van 2018 vast dat 56,2 procent van de Belgen ouder dan 15 jaar pijn en ongemak signaleert. 34,5 procent voelde zich in de vier weken voor de enquête bij het verrichten van normaal werk gehinderd door lichamelijke pijn.1 Een Europese studie uit 2019 spreekt over 2,9 miljoen Belgen met chronische pijn.2 Driekwart van hen ervaart zelfs iedere dag pijn. Een vijfde van hen is niet meer aan de slag, de vier vijfde mensen met aanhoudende pijn die wel nog werken zijn dubbel zo vaak afwezig als gemiddeld. Dat maakt hen heel bezorgd over hun werk. Ze blijven dikwijls te lang verder werken. “Mijn baas mag niet weten dat ik rugpijn heb, want dan zal hij mijn contract niet verlengen. Ik kan mijn job echt niet verliezen,” krijg je dan te horen. In zulke situaties gaat het van kwaad naar erger met de pijn en riskeert de weg naar herstel dubbel zo lang te worden. Zo komt het dat werknemers op een bepaald moment fysiek en mentaal totaal uitgeput zijn en voor een lange periode uitvallen.

De maatschappelijke kosten van chronische pijnpatiënten lagen in 2010 al even hoog als de kosten van kanker, diabetes en hart- en vaatziekten samen.3 Sinds 2010 is het aantal chronisch zieke mensen verdubbeld, vermeldt het christelijk ziekenfonds CM in een recent rapport. De meerderheid van de ondervraagden, 56 procent, wijt hun ziekte deels aan de omstandigheden op hun werk: hoge werkdruk, fysiek zwaar werk, slechte relaties met leidinggevenden, aldus nog dat rapport.4

Pijn is meer dan een lichamelijk symptoom

Wie aanhoudende pijnklachten heeft, voert een dagelijkse strijd met een lichaam dat niet mee wil. Maar het is veel meer dan een lichamelijke kwaal die al dan niet medisch behandeld moet/kan worden.

Wie elke dag met moeite uit zijn bed geraakt, omdat hij het gevoel heeft dat hij de voorbije nacht een grote verhuis heeft gedaan of dat zijn rug, bekken of knieën het bij de eerste bewegingen gaan begeven, start de dag al doodmoe, met lood in de benen. Neem dan maar gezwind het openbaar vervoer om je kinderen naar school te brengen en je daarna naar het werk te haasten!

De stress en druk op het werk is nog nooit zo hoog geweest, ook al door de uitval van collega’s die niet vervangen worden. Je moet je werk niet gewoon goed doen, je moet 150 procent presteren, elke minuut van elk werkuur. Amozon bijvoorbeeld monitort elke beweging van de flex-koeriers. Met algoritmes berekenen ze bepaalde prestatiepatronen en op basis daarvan beslissen ze welke koeriers meer routes krijgen en wie gedesactiveerd wordt.5 Uiteraard houden ze geen rekening met de beperkingen van een menselijk lichaam, met leeftijd, fysieke beperking …

Sinds de afschaffing van het brugpensioen en de verhoging van de pensioenleeftijd is het aantal langdurig zieken evenredig toegenomen. Tussen 2021 en 2019 daalde het aantal bruggepensioneerden van ongeveer 120.000 naar 60.000. In diezelfde periode steeg het aantal langdurig zieke 55-plussers met meer dan 70.000.6

Sorry, dit artikel is alleen voor leden. Inschrijven of Login als u al een account hebt.