Artikels

Als Tel Aviv zich mengt in Sloveense aangelegenheden

Lily Lynch

—16 juli 2026

Slovenië, een voortrekker in de verdediging van de Palestijnse zaak, bezwijkt onder de toenemende Israëlische druk op het politieke leven van het land. Dit artikel onthult de greep die Israëlische bedrijven als Black Cube en Check Point hebben op de cyberveiligheid en de soevereiniteit van Europese landen. Toch blijft de Europese Unie zwijgen. Daarmee legt ze haar kwetsbaarheid voor buitenlandse beïnvloeding bloot.

Shutterstock

‘Slovenië, altijd voorop!’ Dat is althans wat de inwoners van de andere republieken van het voormalige Joegoslavië (SFRJ) zeggen. In 1991 scheidde het kleine Alpenland zich als eerste af van de federatie. De korte onafhankelijkheidsoorlog kostte aanzienlijk minder mensenlevens dan de oorlogen die vervolgens uitbraken in Kroatië, Bosnië en Kosovo. Binnen het socialistische Joegoslavië gold de Sloveense republiek al als de eeuwige nummer één: de rijkste deelrepubliek, de meest liberale op sociaal vlak en de meest ‘westerse’. Vandaag behoort Slovenië tot de EU-lidstaten die zich het meest uitgesproken inzetten voor de Palestijnse zaak.

Lily Lynch is journaliste en hoofdredactrice van het tijdschrift Balkanist.

Sommige Slovenen zien de Palestijnse eis tot zelfbeschikking als een echo van hun eigen geschiedenis. Ook wordt de inzet van het land in verband gebracht met de rol die Joegoslavië speelde bij de oprichting van de Beweging van Niet-Gebonden Landen. Tijdens de Koude Oorlog probeerde die organisatie een politieke koers uit te stippelen die zich noch aan de Verenigde Staten, noch aan de Sovjet-Unie bond.1 Een tentoonstelling in het Museum voor Moderne Kunst in Ljubljana illustreerde in 2024 hoe Joegoslavië in 1961 de eerste top van de Beweging organiseerde en universitaire studiebeurzen toekende aan jonge Palestijnen. Begin jaren zeventig was maar liefst 43 % van de buitenlandse studenten in Joegoslavië afkomstig uit Palestina. Het allereerste Europese kantoor van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) werd in 1971 geopend… in Joegoslavië.2

In december 2025 zouden medewerkers van het Israëlische inlichtingenbedrijf Black Cube –ook wel de ‘privémossad’ genoemd – een ontmoeting hebben gehad met de leider van de rechtse oppositie, Janez Janša (SDS).

Afgelopen zomer werd Ljubljana de eerste Europese hoofdstad die een wapenembargo tegen Tel Aviv instelde. De regering onder leiding van Robert Golob betreurde toen dat ‘de Europese Unie zich door meningsverschillen en interne verdeeldheid machteloos toont’.3 Een jaar eerder had Slovenië de staat Palestina al erkend. Meer recent kondigde de Sloveense openbare omroep aan het Eurovisiesongfestival te boycotten vanwege de Israëlische deelname. In plaats van de liedjeswedstrijd uit te zenden, programmeerde de omroep Palestijnse films.

Black Cube, de ‘privémossad’

Ondanks de geringe omvang van het land – Slovenië telt slechts 2,1 miljoen inwoners en is ongeveer half zo groot als Zwitserland – zijn de Sloveense initiatieven Tel Aviv niet ontgaan. Op 16 maart jongstleden, een week voor cruciale parlementsverkiezingen, meldde het Sloveense tijdschrift Mladina dat medewerkers van het beruchte Israëlische inlichtingenbedrijf Black Cube – ook wel de ‘privémossad’ genoemd – in december 2025 een ontmoeting zouden hebben gehad met de leider van de rechtse oppositie, Janez Janša, van de Sloveense Democratische Partij (SDS).4

Janša, een uitgesproken voorstander van Israël, speelt al vijfendertig jaar een hoofdrol in de Sloveense politiek. Hij was driemaal premier, totdat Robert Golob van de liberale Beweging voor Vrijheid (GS) hem in mei 2022 opvolgde.

Black Cube stuurde agenten die zich voordeden als investeerders van een fictief Brits bedrijf om contact te leggen met Sloveense regeringsfunctionarissen. De doelwitten werden uitgenodigd voor luxueuze diners die heimelijk werden opgenomen.

Tijdens de voorbije winter brachten leidinggevenden van Black Cube meerdere bezoeken aan de Sloveense hoofdstad. De Israëlische delegatie die Janša in december ontmoette, stond onder leiding van algemeen directeur Dan Zorella. Hij werd onder meer vergezeld door de gepensioneerde generaal-majoor Giora Eiland, voormalig hoofd van de Israëlische Nationale Veiligheidsraad.

In februari en maart stuurde Black Cube agenten naar Ljubljana. Zij deden zich voor als investeerders van Stockard Capital, een fictief Brits bedrijf. Hun opdracht was contact te leggen met regeringsfunctionarissen. De doelwitten werden uitgenodigd voor luxueuze diners die heimelijk werden opgenomen. Begin maart plaatste een anonieme Engelstalige website de opnames online. Hoewel Janša beweert dat de fragmenten ‘een ongekende corruptie van de linkse elite’ blootleggen (Euronews, 18 maart 2026), tonen ze vooral gesprekken waarin mensen roddelen over politici, opscheppen over hun sociale vaardigheden en advies geven aan de nepinvesteerders.

Aanvankelijk leek de operatie zich tegen haar initiatiefnemers te keren. Terwijl de peilingen tussen februari en begin maart nog een voorsprong voor de SDS lieten zien, keerde het tij volledig na de onthullingen over de Black Cube-operatie medio maart. Bij de verkiezingen van 22 maart behaalde de GS zelfs een nipte overwinning. Zonder de onthullingen van Mladina zou de vermeende corruptie binnen de GS vermoedelijk het centrale campagnethema zijn geworden. De Sloveense zaak toont aan dat buitenlandse inmenging beslissende, gemengde of zelfs averechtse gevolgen kan hebben.

Verantwoordelijken voor de nationale veiligheid waarschuwden het staatshoofd voor een veiligheidsrisico. Slovenië maakt al vijftien jaar gebruik van cyberbeveiligingssystemen van het Israëlische bedrijf Check Point.

Feit blijft dat Golob (GS) op 20 april uiteindelijk afzag van de vorming van een nieuwe regering, waarna Janša (SDS) op 18 mei kon aankondigen dat hij wél een coalitieakkoord had gesloten. Dat kwam Israël bijzonder goed uit. Met de nederlaag van Fidesz bij de Hongaarse verkiezingen van 12 april was het immers zijn belangrijkste bondgenoot binnen de Europese Unie kwijtgeraakt. Tot dan toe kon Tel Aviv rekenen op Viktor Orbán, die steevast bereid was zijn vetorecht te gebruiken. Dat deed hij nog in februari van dit jaar, toen 26 van de 27 EU-lidstaten stemden vóór sancties tegen de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever.

Het Slovenië van Janša zou voortaan een vergelijkbare rol kunnen spelen. Toch blijven er vragen bestaan. Op 12 maart, slechts enkele dagen voor de verkiezingen, kondigde de regering-Golob aan dat Slovenië zich niet zou aansluiten bij de genocideklacht die Pretoria tegen Tel Aviv had ingediend bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ). Dat besluit kwam als een verrassing. Door de timing vroegen veel Slovenen zich af of Israël die keuze had beïnvloed.

Minister van Buitenlandse Zaken Tanja Fajon erkende dat ‘er druk van buitenaf bestaat’.5 Maar welke druk? De stemming over de klacht vond plaats tijdens een besloten ministerraad. Fajon verklaarde bovendien dat de beslissing was ingegeven door bezorgdheid over mogelijke ‘veiligheidsrisico’s’. Golob zou zijn geïnformeerd over mogelijke dreigingen voor het land indien Slovenië zich bij de klacht tegen Israël zou aansluiten. Functionarissen van de nationale veiligheidsdienst zouden hem hebben gewaarschuwd dat Slovenië kwetsbaar was omdat het al vijftien jaar gebruikmaakt van cyberbeveiligingssystemen van het Israëlische bedrijf Check Point.6

De verspreiding van de opnames van Black Cube – en de vrees dat er nog meer zullen volgen – zou verklaren waarom Slovenië besloot zich terug te trekken uit de genocidezaak tegen Israël voor het Internationaal Gerechtshof.

‘Net als de ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken maakt ook het ministerie van Digitale Transformatie gebruik van Check Point’, legt Emilija Stojmenova Duh uit. Zij stond van 2022 tot 2024 aan het hoofd van dat ministerie. Ze voegde eraan toe dat ze zelf nooit een contract heeft ondertekend voor de aankoop van Israëlische software.

Check Point is inmiddels actief in vrijwel heel Europa. Medeoprichter Gil Shwed, tevens partner van het World Economic Forum, is een veteraan van Eenheid 8200, de beruchte militaire inlichtingendienst van het Israëlische leger. De huidige CEO, Nadav Zafrir, was op zijn beurt commandant van diezelfde eenheid. Volgens berichten zou Check Point hebben bijgedragen aan de planning en uitvoering van de ‘bieperaanval’ op Hezbollah in september 2024. Een rapport van de website Open Intel stelt dat ‘het management van Check Point in de praktijk geïntegreerd [is] in het Israëlische militaire inlichtingenapparaat’.7

De Europese Unie zwijgt

Een bron die anoniem wenst te blijven, maar dicht bij het dossier staat, zegt dat de bezorgdheid over de cyberveiligheid van de Sloveense staat telkens weer oplaait wanneer beslissingen over Palestina op tafel liggen. Twee andere ingewijden bevestigen dat beeld. Zo speelde de kwestie ook in mei 2024, toen Slovenië op het punt stond Palestina te erkennen. Volgens die bronnen waarschuwden de veiligheidsdiensten de regering voor de risico’s voor de cyberveiligheid als ze Tel Aviv tegen zich in het harnas zou jagen. Om in de aanloop naar de Europese verkiezingen van juni dat jaar geen stemmen te verliezen, besloot Robert Golob het risico uiteindelijk toch te nemen. Dat voorbeeld toont aan dat andere belangen – soms beleidsmatig, soms puur politiek – buitenlandse druk kunnen neutraliseren of de impact ervan kunnen beperken.

Ook dit jaar sloegen de veiligheidsdiensten opnieuw alarm. De verspreiding van de opnames van Black Cube – en de vrees dat er nog meer zouden volgen – zou de druk verder hebben opgevoerd. Verschillende bronnen die dicht bij het dossier staan, denken dat dit de reden is waarom Slovenië zich terugtrok uit de procedure bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ). Golob en sommige van zijn medestanders houden echter vol dat de video’s daarop geen enkele invloed hebben gehad.8 Volgens de premier werden ze pas verspreid nadat Ljubljana al had besloten zich uit de procedure terug te trekken. Bovendien behoorden de personen die in de video’s voorkomen volgens hem niet tot zijn naaste omgeving.

In werkelijkheid, zo stelt Golob (Mladina, 20 maart 2026), zou de deelname van Slovenië aan een andere procedure – tegen Benjamin Netanyahu voor het Internationaal Strafhof – in gevaar kunnen komen doordat een Sloveense rechter in dat Hof zetelt. Op sociale media werd die redenering echter weggehoond als een poging een capitulatie te presenteren als moedige steun aan Palestina.

Hoe men deze ondoorzichtige gebeurtenissen ook interpreteert, de Sloveense zaak blijft leerzaam. Ze laat zien hoe Israël op uiteenlopende manieren druk uitoefent op staten die duizenden kilometers van zijn grenzen verwijderd zijn. Terwijl Black Cube straffeloos kan blijven opereren, hult de Europese Unie zich in stilzwijgen over deze inmenging in Slovenië. Dat contrasteert scherp met de systematische verontwaardiging over vermeende Russische inmenging. Zo werden de Roemeense presidentsverkiezingen van 2024 geannuleerd wegens een – nooit aangetoonde – interventie vanuit Moskou.9

Een recenter voorbeeld zijn de verkiezingen in Moldavië in 2025. In de aanloop daarnaar klonken talrijke waarschuwingen voor mogelijke Russische inmenging. Dat de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Poolse premier Donald Tusk het land vlak vóór de verkiezingen bezochten, werd daarentegen niet als ‘inmenging’ beschouwd. Opnieuw blijkt: de ene buitenlandse inmenging is de andere niet.

Footnotes

  1. Zie Régis Debray, ‘Le nouveau radicalisme des faibles’, Le Monde diplomatique, oktober 1979.
  2. ‘Borba drugim sredstvima’, (in het Servo-Kroatisch), 26 december 2024.
  3. ‘The Republic of Slovenia is the first European country to prohibit the importing, exporting and transit of weapons to and from Israel’, communiqué van de Eerste Minister van de Sloveense Republiek, 31 juli 2025.
  4. Borut Mekina, ‘Israeli intelligence agents in Slovenia’, 16 maart 2026.
  5. Slovenia decides not to join ICJ genocide case against Israel’, 12 maart 2026 ; Emma De Ruiter, ‘Slovenia decides not to join ICJ case against Israel as political scandals deepen’, 20 maart 2026.
  6. Monika Weiss, ‘Izraelska tehnologija v Sloveniji’, (in het Sloveens), 3 april 2026.
  7. https://openintel.uk
  8. Borut Mekina, ‘Dokazi o izraelskem vmešavanju v volitve’, 3 april 2026.
  9. Zie Benoît Bréville, ‘Liquidation électorale’, Le Monde diplomatique, januari 2025.