Artikels

Duitse jeugd komt in actie voor vrede

Simon Delanaye

—18 november 2026

De Europese regeringen kiezen elke dag een beetje meer voor oorlog en niet voor de jeugd. Tegen deze dodelijke agenda komt een hele generatie in opstand, over de grenzen heen. Voorop lopen de Duitse jongeren, die in verzet komen en ons de weg wijzen.

In België klinkt al oorlogsgeroffel: een rekruteringsstand van het leger aan de UCLouvain, een verplicte rubriek „oorlogsgeneeskunde” in de cursussen geneeskunde, een overeenkomst tussen de ULiège en het wapenbedrijf Thales voor de besturing van raketten via AI1 en een brief over de legerdienst in de brievenbus van alle 17-jarigen2 . Op Europees vlak wordt het budget van „Horizon 2028“3verdubbeld, van 80 naar 175 miljard euro, met een specifiek onderdeel gewijd aan start-ups in de wapenindustrie. En alsof dat nog niet genoeg is, wordt in het kader van „ReArm Europe“ – dat inmiddels is omgedoopt tot „Readiness 2030“ – 800 miljard naar militaire doelen doorgesluisd, ten koste van de gezondheidszorg, de landbouw en het onderwijs4.

In Duitsland hetzelfde verhaal, en nog erger: het grootste defensiebudget van Europa (meer dan 1000 miljard euro voor het komende decennium), bezuinigingen op het onderwijs, een verplichte vragenlijst om de geschiktheid te beoordelen en een toestemming voor elke man die het grondgebied langer dan 90 dagen verlaat. Boris Pistorius, de Duitse minister van Defensie, heeft het over het land weer „oorlogsklaar” maken en bekritiseert de „door vrede verwende generaties”5, alsof opgroeien zonder bombardementen een gratuit voorrecht zou zijn. In bushokjes en stadions verschijnen advertenties van Rheinmetall. De Bundeswehr, het Duitse leger, wordt zelfs op pizzadozen gepromoot. In sommige deelstaten mogen soldaten voortaan lesgeven op scholen, zonder dat die zich daartegen kunnen verzetten.

Simon Delanaye is 23 jaar. Hij studeert rechten in Namen en is actief bij Comac Namen.

Deze opflakkering van militarisme komt uiteraard ten goede aan de wapenindustrie. Een artikel van de VRT beschrijft het met de cynische titel „Aandelen van Europese defensiebedrijven gaan laatste weken de hoogte in:  tijd om te beleggen ? De aandelen van Europese defensiebedrijven hebben over een periode van drie jaar gemiddeld 400 tot 500 % opgeleverd, soms zelfs meer dan 1 000 %6 . De Duitse wapenfabrikant Rheinmetall en zijn CEO Armin Papperger zijn sinds het begin van de oorlog in Oekraïne aanzienlijk rijker geworden7 : De marktwaarde van het bedrijf is gestegen van minder dan 5 miljard euro in februari 2022 tot meer dan 77 miljard begin mei 2025, wat neerkomt op een stijging van bijna 1 500 %.

In januari 2026 ontvingen de Duitse jongeren, net als de 17-jarige Belgen, een brief waarin ze werden aangemoedigd om een vrijwillige legerdienst te doen. Maar de regering, die merkt dat er te weinig vrijwilligers zijn, tovert plannen uit haar hoed voor een dienstplicht8.

De Duitse jeugd heeft het begrepen: we hebben niets te verwachten van degenen die ons de oorlog verkopen. Maar een waardige toekomst komt niet vanzelf uit de lucht vallen: het is aan ons om die te veroveren.

Als reactie op deze historische aanvallen kwam de Duitse jeugd massaal in opstand in het kader van de beweging „Schulstreik gegen Wehrpflicht“ („Leerlingenstaking tegen de dienstplicht“). In de scholen zijn er comités opgericht: met flyers, posters en discussies hebben de middelbare scholieren zelf deze nationale actie georganiseerd. In iets meer dan een jaar tijd zijn we al toe aan de vierde nationale actiedag: 55 000 scholieren op 5 december 2025, meer dan 50 000 jongeren op 5 maart 2026 in 130 tot 150 plaatsen, en vervolgens op 8 mei, de symbolische dag van de overwinning op het fascisme, 45 000 jongeren in meer dan 100 steden. En op 25 september kwamen Duitse scholieren opnieuw met tienduizenden bijeen in gans Duitsland (volgens de organisatoren meer dan 45 000 in zo’n honderd steden)9.

De eerste staking, die van 5 december 2025, valt samen met de dag waarop de federale regering de wet inzake de „modernisering van de legerdienst“ heeft goedgekeurd. Deze tekst bepaalt dat vanaf 1 januari 2026 alle jonge mannen die 18 jaar zijn geworden, een vragenlijst moeten invullen die hun door de Bundeswehr, het Duitse leger, wordt verstuurd. De redenering van de regering is duidelijk: Als het aantal vrijwillige aanmeldingen niet toereikend is, zal datzelfde gegevensbestand worden gebruikt om jongeren eerst via loting en vervolgens via andere, dwingender middelen op te roepen. Dit doet denken aan de uitspraken van de HR-directeur van het Belgische leger, luitenant-generaal Thierry Esser, die afgelopen februari verklaarde dat, mochten de aanmeldingen voor de vrijwillige legerdienst niet volstaan, ze wel een dienstplicht zouden moeten invoeren, „een verplichting, opgelegd door de geopolitieke context”10.

Terug naar Duitsland: Om het leger aantrekkelijker te maken, werkt Boris Pistorius zowel met de wortel als met  de stok. Een jonge, onervaren soldaat ontvangt namelijk vanaf de eerste dag een salaris van 2 400 euro per maand, met als extraatje dat de kosten voor het rijbewijs (dat voor 18-jarigen tot wel 6 000 euro kost) worden vergoed en dat hij gratis vervoer krijgt, waardoor zij de bestbetaalde militairen van Europa worden. Daarnaast verdient een jonge Duitse stagiair in het eerste jaar amper 1 100 euro per maand11.

Ondanks deze economische chantage laten de middelbare scholieren en studenten zich niet overtuigen. „Je bent geen lafaard als je niet voor Duitsland wil sterven”, scandeerden de demonstranten tijdens de eerste staking, waarbij 3 000 mensen in Berlijn bijeenkwamen. In de toespraken wordt kritiek geuit op een systeem waarin geen geld is voor scholen, voor huisvesting en voor de toekomst in het algemeen, maar waarin men plots van jongeren verwacht dat zij zich volledig inzetten voor het Duitse militarisme.

Vrede moet je verdienen

Zoals Jaurès al zei: “Het kapitalisme draagt in zich de oorlog, zoals de donderwolk de storm. Oorlog is geen accident. Het is het structurele gevolg van een systeem en zijn imperialistische concurrentie”. Dit systeem zet de grootmachten ertoe aan grondstoffen en markten te controleren, en kapitaal te exporteren. De militarisering is voor de heersende klasse ook een uitgelezen kans om haar beleid tegen de werkende klasse op een andere manier voort te zetten: ze rechtvaardigt de afbraak van de openbare diensten, leidt de aandacht af van interne crises door een schijnbare nationale eenheid te creëren, legitimeert repressie en antidemocratische maatregelen, en verdeelt de massa’s door het nationalisme.

Maar het kan echt anders. In de Verenigde Staten bracht de studentenbeweging tegen de oorlog in Vietnam – en, net als vandaag in Duitsland, tegen de dienstplicht – honderdduizenden jongeren op straat. Ze verzetten zich tegen de dienstplicht en de imperialistische ambities van hun land. Op de golf van vastberadenheid van het Vietnamese volk om zijn onafhankelijkheid te veroveren, speelde de studentenbeweging een belangrijke rol bij de terugtrekking van de troepen in 197312. Deze overwinning is het resultaat van de mobilisatie van de jeugd en van de arbeiders, niet van de goede wil van de leiders.

Vrede zal ons nooit worden gegund door degenen die ervan profiteren; ze kan alleen worden veroverd door de meerderheid. Onze leiders herhalen de oude slogan „Wie vrede wil, bereidt zich voor op oorlog“ met hetzelfde cynisme als hun voorgangers: deze uitspraak verraadt ook hun zwakte. Niemand wil oorlog! Ze proberen simpelweg de fundamentele behoefte van volkeren aan vrede tegen ons te gebruiken.

Boris Pistorius, de Duitse minister van Defensie, spreekt over de noodzaak om het land opnieuw « oorlogsklaar » te maken en uit kritiek op de « generaties die door de vrede verwend zijn », alsof opgroeien zonder bombardementen mee te maken een overbodige luxe zou zijn.

Wij behoren tot een sterke generatie. We hebben onder woorden kunnen brengen wat er in Gaza gebeurde en hebben actie ondernomen, zowel op straat als op onze universiteiten. Deze generatie is het best in staat om de oorlogspropaganda te ontmaskeren, met zijn wrede imperialisme, duidelijker dan ooit, door de militaire interventies van Trump13. Deze generatie is de enige die in staat is om zich te organiseren rond toegankelijk onderwijs en al deze strijdpunten met elkaar te verbinden door hun gemeenschappelijke oorsprong te doorgronden. Een solidaire generatie, die weigert in het gelid van de geweren te marcheren, zoals de Duitse scholieren al vier keer hebben bewezen.

Tegenover de militaristische koers van de EU tekent zich een kans af: een brede en sterke tegenmacht, op Europees niveau, gedragen door de jeugd. Het is deze internationalistische en pacifistische ambitie die we in België moeten uitdragen14, om te voorkomen dat onze toekomst ons wordt ontstolen.

Laten we op 20 november onze krachten en ons optimisme bundelen voor de Europese betoging „Youth International Strike“. De Duitse jeugd heeft het begrepen: we hebben niets te verwachten van degenen die ons oorlog verkopen. Maar een waardige toekomst komt ook niet uit de lucht vallen: het is aan ons om haar te veroveren, het is aan ons om de vrede uit handen te houden van de handelaars in de dood.

Dit artikel verschijnt in de jongerenrubriek Magma van Lava Media. Hier vind je al de artikels verschenen in die rubriek: https://lavamedia.be/category/articles-nl/magma/

Footnotes

  1. Het contract tussen ULiège en Thales: https://stopmilitarisation.be/la-technologie-et-le-savoir-comme-armes-la-militarisation-de-luniversite/
  2. https://lavamedia.be/fr/diploma-of-geweer-wat-wil-de-regering-onze-jeugd-in-handen-geven/
  3. Horizon is het modelprogramma van de Europese Commissie qua onderzoek en innovatie. Sinds 2014 heeft het tot doel de wetenschappelijke en technologische topkwaliteit van de EU te bevorderen, het concurrentievermogen te stimuleren en banen te creëren. Wat zijn de nieuwigheden voor de overeenkomst van 2028? De Commissie stelt voor om haar begroting meer dan te verdubbelen (van 80 naar 175 miljard euro) en daar een strategische pijler aan toe te voegen die specifiek gericht is op start-ups in de defensiesector en op technologieën voor „dubbel gebruik“ (civiel en militair). Zie voor meer informatie het artikel van Lava „Horizon 2028: wanneer de EU haar herbewapening voorbereidt ten koste van de Palestijnen”: https://lavamedia.be/nl/horizon-2028-wanneer-de-EU-haar-bewapening-voorbereidt-ten-koste-van-de-Palestijnen/
  4. Voor meer informatie over de toenemende militarisering in Europa, zie nummer 33 van Lava: „Europa op weg naar oorlog”. Zie ook: https://www.cnapd.be/arizona-debauche-de-moyens-pour-larmee-austerite-sur-tout-le-reste/
  5. https://www.bmvg.de/de/mediathek/verteidigungsminister-wir-muessen-kriegstuechtig-werden-5701664
  6. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/03/06/defensie-aandelen-europa-beleggen
  7. https://lavamedia.be/fr/comment-le-lobby-de-larmement-pilote-lunion-europeenne/
  8. https://www.lefigaro.fr/international/l-allemagne-va-trancher-a-la-mi-2027-sur-un-retour-au-service-militaire-obligatoire-20260627
  9. WELT, „45.000 scholieren demonstreren tegen mogelijke herinvoering van de dienstplicht”, 25 september 2026, https://www.welt.de/politik/article6ab6bf2918772248192d547f/schulstreik-gegen-wehrpflicht-45-000-schueler-demonstrieren-gegen-moegliche-wiedereinfuehrung-der-wehrpflicht.html (volgens het initiatief „Schulstreik gegen Wehrpflicht“ hebben meer dan 45 000 scholieren in ongeveer 100 steden in heel Duitsland gedemonstreerd).
  10. https://www.dhnet.be/nieuws/2026/02/06/het-leger-overweegt-de-terugkeer-van-de-verplichte-militaire-dienstplicht-dit-is-geen-keuze-maar-een-verplichting-die-wordt-opgelegd-door-de-geopolitieke-context-XXWHJMBEEBA63OJW5JP4XCRK3A/ en https://www.7sur7.be/belgique/le-lieutenant-general-thierry-esser-laisse-entendre-un-retour-au-service-militaire-obligatoire-il-faut-y-reflechir~a007ce28/
  11. Bundesinstitut für Berufsbildung (BIBB), „Tarifelijke opleidingsvergoedingen 2025”, februari 2026, https://www.bibb.de/de/12209.php
  12. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/15/newsid_2533000/2533131.stm en https://www.wsws.org/en/articles/2024/07/27/wpcv-j27.html
  13. https://lavamedia.be/fr/pas-de-trump-pas-de-guerre-mais-le-socialisme/
  14. https://www.pvda.be/hoe-kan-belgie-een-sleutelrol-spelen-voor-de-vrede-zoals-het-dat-het-verleden-heeft-gedaan