|
Vooral kleine boeren waren hier het slachtoffer van. Zij konden hun oogst niet meer rendabel naar de markt brengen. En dat terwijl hun financiële situatie al heel krap was. Veel boeren waren leningen aangegaan om hun productie op te schalen en om nieuwe landbouwmachines te kopen. Invoertarieven hielden de prijs van Europese landbouwmachines kunstmatig hoog, waardoor ze niet anders konden dan dure Amerikaanse machines aankopen. Een devaluatie van de dollar moest de banken en industrie een duwtje in de rug geven na de krach van 1873, maar dit betekende dat de vaste schulden van boeren relatief veel zwaarder gingen drukken. Omdat boeren geen contant geld meer hadden om aan hun renteverplichtingen te voldoen, volgden grootschalige executieverkopen en gedwongen onteigeningen, waarbij nog meer land in de handen viel van hetzelfde kliekje grote zakenmagnaten en banken. Historicus Matthew Josephson noemde hen roofbaronnen (robber barons), omdat ze hun rijkdom te danken hadden aan plundering, samenzweringen en genadeloze uitbuiting. Mark Twain oordeelde dat het beloofde Gouden Tijdperk na de Burgeroorlog eigenlijk een Vergulden Tijdperk (Gilded Age) bleek: achter een toplaagje van obscene rijkdom ging een grote massa van werkende armen schuil. Mary Elizabeth Lease (1850-1933) en haar man waren één van de vele families die hun land verloren in 1873. Ze liet het hoofd niet hangen en ging rechten studeren, waarna ze haar politieke debuut maakte bij een socialistische partij in Kansas. Al gauw werd ze actief in de Farmers’ Alliance die boerenbewegingen vanuit heel het land verenigde in het verzet tegen de monopoliepraktijken van banken, spoorbedrijven en graansilo’s. In de late jaren 1880 groeide uit deze beweging ook een politieke arm: de People’s Party, beter bekend als Populist Party. Lease werd de meest energieke militant van deze partij in heel Kansas, bijgenaamd The Peoples’ Joan of Arc. Lease maakte vooral indruk met haar talent als spreker en volksmenner. Volgens de overlevering leerde ze de boeren “to raise less corn and more hell”. In 1890 speelde ze een doorslaggevende rol om een kandidaat van de Populist Party te laten verkiezen als senator, door op maar liefst 160 plaatsen te gaan spreken verspreid over heel Kansas. Haar zelfvertrouwen en charisma lokten ook misogyne reacties uit. Al gaf één politieke tegenstander toe dat ze zo goed kon spreken, dat ze zelfs applaus en gejuich kon krijgen als ze de tafels van vermenigvuldiging zou opzeggen. |
In 1873 brak paniek uit op Wall Street. De speculatiebubbel van de investeringen in spoorwegen stond op barsten, de aandeelkoersen maakten een duik naar beneden. In de nasleep gingen ook een aantal banken overkop. Maar in crisis schuilt ook opportuniteit, zeker voor wie geen scrupules kent. John D. Rockefeller, J.P. Morgan, Cornelius Vanderbilt en nog een handvol grote bankiers en industriëlen sloegen hun slag om de spoorwegmarkt onder elkaar te verdelen. Hun monopoliepositie misbruikten ze om de transporttarieven drastisch te verhogen.
Dit is een natie van inconsequenties. De puriteinen die de onderdrukking ontvluchtten, werden zelf onderdrukkers. We hebben tegen Engeland gevochten voor onze vrijheid en hebben vier miljoen zwarten in ketenen geslagen. We schaften de slavernij af, maar onze tariefwetten en nationale banken brachten een systeem van loonslavernij voor blanken tot stand dat erger was dan het eerste. Wall Street is de baas in het land. Het is niet langer een regering van het volk, door het volk en voor het volk, maar een regering van Wall Street, door Wall Street en voor Wall Street.
De grote massa van het gewone volk in dit land zijn slaven, en het monopolie is de meester. Het Westen en het Zuiden liggen geketend en terneergeslagen voor het industriële Oosten. Het geld regeert, en onze vicepresident is een Londense bankier. Onze wetten zijn het product van een systeem dat schurken in ambtsgewaden hult en eerlijkheid in lompen kleedt. De [ politieke ] partijen bedriegen ons, terwijl de politieke leiders ons misleiden.
Twee jaar terug kregen we te horen dat we moesten beginnen met werken en een aanzienlijke oogst moesten behalen, omdat dit het enige was wat we nodig hadden. We gingen aan het werk, ploegden en plantten; de regen viel, de zon scheen, de natuur glimlachte, en we haalden de grote oogst binnen die ons was opgedragen en wat was het resultaat ? Maïs tegen acht cent, haver tegen tien cent, rundvlees tegen twee cent en helemaal geen prijs voor boter en eieren — dat was het resultaat. De politici beweerden dat we leden onder overproductie. Overproductie, terwijl volgens de cijfers jaarlijks 10.000 jonge kinderen in de Verenigde Staten de hongerdood stierven en meer dan 100.000 verkoopsters in New York gedwongen waren hun lichaam te verkopen voor het brood dat hun laag salaris hen ontzegde…
Wij eisen geld, grond en transport. Wij eisen de afschaffing van de nationale banken, en wij willen rechtstreeks leningen kunnen aangaan bij de overheid. Wij willen dat het systeem van gedwongen verkopen wordt afgeschaft…
Wall Street bezit het land. We hebben niet langer een regering van het volk, door het volk en voor het volk, maar een regering van Wall Street, door Wall Street en voor Wall Street.
We zullen pal staan voor onze huizen en, desnoods met geweld, bij onze haard blijven. We zullen onze schulden aan de woekermaatschappijen niet betalen totdat de overheid haar schulden aan ons heeft voldaan. Het volk is in het nauw gedreven; laat de bloedhonden van het geld die ons hebben opgejaagd, gewaarschuwd zijn.
