Alerta Arizona n*16 – Ontdek in onze reeks Alerta Arizona de vurige opinies tegen de sociale woestijn van De Wever en Bouchez.

In november 2025 stuurde het Ministerie van Defensie een uitnodiging naar iedere 17-jarige Belg voor een vrijwillig militair dienstjaar. De brief leest: ‘Tijdens het militaire dienstjaar draag je actief bij aan de toekomst van ons land… We moeten voorbereid zijn en paraat staan.’ Het past binnen een bredere trend van militarisering van onze economie en samenleving.

In één ding heeft de Arizonaregering gelijk: een leefbare toekomst voor die 17-jarige wordt ernstig bedreigd. In de eerste plaats echter niet door een op handen zijnde militaire invasie. De opwarming van de aarde is in een fase van versnelling terechtgekomen en dreigt zo te escaleren dat de gevolgen onbeheersbaar zullen zijn. En laat het nu juist die dreiging zijn die de Arizona-regering totaal niet serieus lijkt te nemen, en zelfs alleen maar verergert met haar politiek van bewapening.

Er zijn veel aspecten van hoe de bewapeningsdrang een groene transitie in de weg zit. Neem de financiële ruimte voor de overheid. Zoals Louis Droussin ¹ eerder al had samengevat: deze Arizona regering heeft geen plan voor de isolatie van federale overheidsgebouwen, bespaart aanzienlijk op het openbaar vervoer (-675 miljoen euro voor de NMBS) en reserveert niet één euro voor nieuwe windparken op zee. Nochtans had het Federaal Klimaat- en Energieplan 2023 ² al becijferd dat er tot aan 2030 juist 60 miljard aan investeringen mist voor de energietransitie, plus nog eens 22 tot 27 miljard publieke investeringen voor schone mobiliteit. Aan de andere kant bereikte de Arizona regeringsperiode deze zomer een akkoord voor 34 miljard euro aan defensie-uitgaven tot aan 2035.

Het kost ons niet alleen financiële ruimte. De impuls in militaire productie vreet ook ons koolstofbudget op, dat gaat over hoeveel broeikasgassen we nog kunnen uitstoten om binnen veilige klimaatgrenzen te blijven. De nieuwe NAVO-norm van 3,5% van het BBP naar pure defensie-uitgaven betekent voor Europa bijvoorbeeld al een geschatte toename van CO2-emissies van zo’n 12%. Dit staat gelijk aan een vijfde van alle uitstootvermindering van de EU sinds 1990. Ofwel het equivalente van de broeikasgasemissies als gevolg van de verwarming van alle woningen in de Europese Unie. Als alle NAVO-landen hun nieuwe doelstellingen gaan behalen in de komende 10 jaar, voegen ze 1320 miljoen ton CO₂ toe aan de atmosfeer. Dat is ongeveer de jaarlijkse uitstoot van Brazilië, de vijfde grootste uitstoter ter wereld.

De nieuwe NAVO-norm betekent voor Europa al een geschatte toename van CO₂-emissies van zo’n 12%.

Dit alles wordt gerechtvaardigd door een sterk alarmistisch veiligheidsdiscours. Zo noemde minister van Defensie Francken het zelfs ‘immoreel’ om nu niet de defensie uitgaven stevig te verhogen. In november vorig jaar zei hij zelfs in gesprek met HUMO ³ dat België al in een derde Wereldoorlog zit. En de dreiging van klimaatontwrichting? Francken zelf geloof in ‘klimaatadaptatie’, vertelde hij in datzelfde interview.

Hoe zou adaptatie, zonder serieuze rem op klimaatopwarming, er dan uitzien? De Duitse Meteorologische en Fysische Gemeenschap kwamen vorige maand met een gezamenlijk rapport ⁴ over de huidige staat van de klimaatcrisis. Ze waarschuwden voor het risico van een opwarming van 3 graden Celsius tegen 2050 en sluiten af met tien oproepen voor alle Duitse politieke actoren, die zo over te nemen zijn voor de Arizona regering, waaronder het bespreken van ‘terugtrekking uit laaggelegen kustgebieden aan de Noordzee’.

Realistische klimaatadaptatie betekent dan in feite een geplande evacuatie van de Belgische kustlijn ⁵. In Vlaanderen ligt 15% van het oppervlak minder dan 5 meter boven het gemiddelde zeeniveau, en in West-Vlaanderen woont 33% van de bevolking in laaggelegen poldergebieden die gevoelig zijn voor overstromingen vanuit zee. In klimaatscenario’s waar de Groenlandse ijskap volledig smelt – en er is onderzoek ⁶ dat stelt dat dit smeltproces onomkeerbaar wordt bij een opwarming van ‘slechts’ 1,5°C – dan moet er zelfs nog verder worden gekeken dan ‘laaggelegen kustgebieden’; die ijskap bevat een zeespiegelstijging van op termijn 7 meter.

Of neem de potentiële instorting van de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), de stroming waar ook de Golfstroom toe behoort. Deze oceaanstroom brengt veel warmte naar Noordwest Europa, wat onze winters zo veel zachter maakt dan die van Canada, ondanks het feit dat we op dezelfde breedtegraad zitten. Deze oceaanstroom wordt verzwakt door de toevoer van smeltend ijswater van Groenland en de opwarming van de oceanen. Onderzoekers hebben al vertraging waargenomen en schatten in dat het onomkeerbare kantelpunt van AMOC-instorting al binnen 10 tot 20 jaar ligt. De instorting zelf zou dan al tussen 2055 en 2063 beginnen.

De omvang van deze mogelijke ramp is moeilijk te bevatten, laat staan hoe adaptatie eruit zou zien. Er zou een wereldwijde voedselcrisis ⁷ ontketenen: meer dan de helft van het geschikte gebied voor de wereldwijde productie van graan en maïs zou verloren gaan. Ook in België zou de huidige vorm van akkerbouw instorten, omdat het veel droger en in de winter veel kouder wordt, met temperaturen als -20°C – temperaturen waar ook onze infrastructuur niet op is voorbereid.

De bewapeningsdrang van de Arizona-regering en de daarmee gepaarde aanval op onze sociale zekerheid vormt zo niet alleen een bedreiging voor de dagelijkse zekerheid van mensen op een zekere job, een leefbaar pensioen en bijstand bij tegenslag. Ze maakt ons ook alleen maar kwetsbaarder voor de meest extreme scenario’s van klimaatontwrichting. De transformatie die onze economie nodig heeft, is er een van sociale en klimaatrechtvaardigheid, niet richting een oorlogseconomie. In plaats van een dienstjaaruitnodiging hebben 17-jarigen meer aan een regering die daadwerkelijk vecht voor hun toekomst.

1. Droussin, L., “Arizona negeert de klimaatcrisis niet, maar verergert ze” | LAVA. Lava Media. https://lavamedia.be/arizona-negeert-de-klimaatcrisis-niet-maar-verergert-ze/
2. Projet de proposition de mise à jour du Plan fédéral pour l’énergie et le climat 2021-2030. https://climat.be/doc/231027-pfec.pdf
3. https://www.humo.be/nieuws/theo-francken-gelukkig-is-bart-de-wever-burgemeester-van-antwerpen-en-niet-jos-d-haese-anders-mochten-alle-joden-collectief-naar-israel-verhuizen~bf62e14d/
4. Gemeinsamer Aufruf der DMG und der DPG. DPG. https://www.dpg-physik.de/veroeffentlichungen/publikationen/stellungnahmen-der-dpg/klima-energie/klimaaufruf/stellungnahme
5. Zeespiegelstijging. Klimaatportaal. https://klimaat.vmm.be/themas/zeespiegelstijging#:~:text=In%20Europa%20blijkt%20Belgi%C3%AB%20na,in%20de%20haven%20te%20vermijden
6. Stokes, C. R., Bamber, J. L., Dutton, A., & DeConto, R. M. Warming of +1.5 °C is too high for polar ice sheets. Communications Earth & Environment, 6(1), 351. https://doi.org/10.1038/s43247-025-02299-w
7. Ippr. The security blind spo : Cascading climate impacts and tipping points threaten national security. IPPR. https://www.ippr.org/articles/security-blind-spot