Artikels

Ballet van zakenlui rond een pijplijn

Matt Bernardini

+

Morgane Fert Malka

—25 februari 2026

Een Oekraïens team blies op 26 september 2022 de Nord Stream-gaspijplijnen op die Russisch gas naar Duitsland transporteerden. Ze deden dat waarschijnlijk met steun van de VS. De wrakstukken liggen nu op de bodem van de Oostzee. Europa beweert in de toekomst geen Russische koolwaterstoffen meer nodig te hebben en sluit dus een heringebruikname uit. Achter de schermen buigen Moskou en Washington zich echter al over een nieuwe toekomst voor de pijpleiding.

Shutterstock

De ‘transactionele’ buitenlandse politiek die Donald Trump sinds het begin van zijn tweede ambtstermijn voert, heeft de rol en het belang van een doorgaans mysterieuze wereld aan het licht gebracht: die van de diplomatie achter de schermen. Deze wereld, waar alles onderhandelbaar is en niets onmogelijk, evolueert ver weg van internationale instellingen, ambassades en strategische denktanks. Hij negeert grote morele principes en overtreedt indien nodig de wet. Hij draait rond één gouden zon: die van goede zakendeals, ook al zijn die nog zo onwaarschijnlijk. Een voorbeeld daarvan is de herlancering van Nord Stream, de Russisch-Europese gaspijpleidingen die bijna vier jaar geleden door Oekraïners werden gesaboteerd.

De instanties achter dit project werken met wat je de ‘schaduwagenten van de diplomatie’ kan noemen. Ze zijn afkomstig uit regeringen, grote bedrijven, lobbybureaus en inlichtingendiensten van verschillende landen. Onder hen bevinden zich ‘tussenpersonen’ die hun (werkelijke of vermeende) sociale vaardigheden inzetten om grote overeenkomsten te faciliteren tussen multinationals en/of de staten die zij beweren te dienen. Ondertussen laten ze uiteraard niet na vooral hun eigen profijtjes na te streven.

Matt Bernardini is een journalist gevestigd in de Verenigde Staten. Eerder berichtte hij over het Congres en de rechtbanken in Washington D.C. Tegenwoordig maakt hij onderzoeksreportages over financiële criminaliteit en corruptie.

De Oekraïense operatie werd gesteund door expertise, opleiding en ongetwijfeld logistieke steun van Washington, Londen en Warschau.1 Met de vernietiging van drie van de vier Nord Stream-pijpleidingen leek ze een definitief einde te hebben gemaakt aan het transport van Russisch gas naar Duitsland via de Oostzee. De pijpleidingen repareren? De meeste mensen die we spraken vinden die vraag zinloos. Zelfs als de nodige middelen voor heringebruikname zouden worden gevonden, lijkt de hele door de VS en de EU ‘gesanctioneerde’ infrastructuur politiek giftig, vooral in Duitsland. Het Franse Engie verliest bij een definitieve stopzetting zijn investering van 2 miljard euro. Bij navraag blijkt echter dat niemand daar een heropening verwacht. Europese multinationals durven het onderwerp zelfs niet aankaarten bij hun respectieve regeringen, ook al was de vernietiging van Nord Stream een financiële en industriële ramp. De VS hebben er alleszins niets aan om een concurrent van hun eigen vloeibaar aardgas (LNG) een nieuwe kans te geven. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne kunnen zij hun gas immers tegen hoge prijzen kwijt op het oude continent. Toch wijzen talrijke vertrouwelijke bronnen erop dat Nord Stream wel degelijk zou kunnen worden hervat. Dat zou kunnen gebeuren onder de neus van de EU-lidstaten en onder leiding van de VS. Washington zou zo, samen met het Kremlin, een extra troef in handen krijgen op de Europese gasmarkt. Het gaat hier slechts om voorlopige en sporadische onderhandelingen, maar het feit dat ze bestaan, zegt veel over de diplomatieke keuken en over de kloof tussen publieke verklaringen en de reële belangen die op het spel staan.

Half december 2025: de vredesonderhandelingen onder leiding van president Trump vorderen gestaag. Een bron dicht bij Gazprom bevestigt dit via een burner (wegwerptelefoon met tijdelijk nummer). Onze consultant, die deelneemt aan de besprekingen in de marge van het 28-puntenplan, legt uit dat “Nord Stream absoluut deel uitmaakt van de geheime onderhandelingen tussen de teams van Trump en Poetin. Een van de scenario’s is het project opnieuw op te starten in samenwerking met de VS. Die zullen Europa onder druk zetten om de situatie te aanvaarden.” In een chique club in Manhattan ontmoette ik een zakenman die ook op de hoogte is van het geheim. Op voorwaarde dat ik mijn mobiele telefoon uitzet en geen aantekeningen maak, legt hij uit dat men “de Europeanen zodanig [wil] bestoken dat ze de deal accepteren.” Zijn uitspraken komen overeen met die van een andere bron die enkele maanden eerder dicht bij Gazprom stond. Hij vertelde dat president Trump zijn Russische ambtgenoot daarover peilde tijdens de augustustop in Anchorage, Alaska.2 Trump suggereerde toen dat de VS, in geval van een hervatting van Nord Stream, bereid zouden zijn veiligheidsgaranties te bieden. Is hier het toppunt van tegenstrijdigheid bereikt? Washington werkte mee aan het opblazen van de pijpleidingen, maar zou Moskou nu verzekeren tegen nieuwe sabotage? Voor wie goed luistert is Trumps boodschap duidelijk: de gaspijpleiding kan deel uitmaken van een nog nader te definiëren overeenkomst over Oekraïne. Bij een deal moeten beide partijen iets geven en iets krijgen. Een medewerker van de Amerikaanse militaire inlichtingendienst legde uit: “Na de sabotage was er geen interesse meer voor Nord Stream. Er werd niet meer over gesproken. Maar toen mogelijke vredesonderhandelingen weer op de voorgrond traden – ik zou zeggen in 2024, ruim vóór de officiële aankondigingen, met een versnelling zodra Trump initiatieven begon te nemen – begonnen strategische notities over het gebruik van Nord Stream opnieuw intensief als hefboom te circuleren.”

“De rijkste man” worden

Deze uitwisselingen duiden op een spectaculaire ommezwaai. Bij het begin van het project versterkte de Europees-Russische consensus een felle oppositie van de VS tegen de bouw van deze pijplijnen.3 De Russische annexatie van de Krim in 2014 versterkte die afwijzing nog extra. Er kwam een golf van Amerikaanse sancties (zowel onder Joseph Biden als onder Trump) die Nord Stream 2 vanaf 2017 lamlegde. Officieel veroordeelde Washington de gaspijpleiding als een geopolitiek wapen dat het Kremlin van Europa cadeau kreeg. Onder de oppervlakte maakten het Witte Huis en het Amerikaanse Congres zich vooral zorgen over de afzetmogelijkheden voor hun eigen LNG. Dat LNG had immers een nieuwe strategische prioriteit gekregen sinds 2011, toen de structurele impact van de Amerikaanse schaliegasproductie duidelijk werd. Op instructie van de VS belette Kopenhagen gedurende meerdere jaren de aanleg van het segment van Nord Stream 2 in zijn exclusieve economische zone (EEZ). Ook onder druk van de VS blokkeerde Berlijn op het laatste moment het goedkeuringsproces van de pijplijn. Door al die vertragingsmanoeuvres werd het project pas in september 2021 effectief gerealiseerd.Het was dan ook een verrassing toen The Wall Street Journal in november 2024 onthulde dat Stephen Lynch Nord Stream 2 wilde overnemen. Lynch is een investeerder uit Miami die graag “de rijkste man wil worden waar je ooit van gehoord hebt”.4 De zakenman begon zijn carrière als financier in Rusland. Als specialist in transacties met noodlijdende activa ontwikkelde hij een voorliefde voor energie- en financiële infrastructuur van strategisch belang voor Rusland. Tijdens een zeer controversiële veiling in 2007 kocht hij namens Rosneft activa op van het conglomeraat Yukos, eigendom van de gevallen oligarch Michail Chodorkovski.

Morgane Fert Malka is journaliste en volgt al jaren veiligheidskwesties met betrekking tot Rusland, Oost-Europa en het Noordpoolgebied. Binnen een internationaal consortium voerde zij dit onderzoek uit voor het blad Intelligence Online. In samenwerking met verschillende Europese media onthulde Intelligence Online al in het voorjaar van 2023 de identiteit van sleuteldeelnemers en hun banden met de Oekraïense staat.

Dankzij Lynchs Amerikaanse nationaliteit kon de uiteindelijke begunstigde van de transactie verborgen blijven. Die begunstigde bleek de Russische staat. In de jaren negentig was de oliesector door oligarchen gekaapt, maar onder impuls van president Poetin wilde Moskou hem opnieuw nationaliseren. Tot 2022 zijn er geen grote nieuwe transacties van Lynch bekend. Dat jaar nam hij echter de Zwitserse dochteronderneming van Sberbank over. Sberbank is een financiële gigant die grotendeels in handen is van de Russische staat. Dat Zwitserse filiaal beheert de bevroren fondsen van het Nord Stream-project, dat onder Amerikaanse sancties staat.5 Is hij daardoor een “Russische agent”, zoals sommige voormalige partners beweren? Die hypothese zou de zaak vereenvoudigen: via hem zou niet Washington, maar Moskou proberen zijn gasexport naar Europa opnieuw op gang te brengen wanneer het moment daar is.

In de marge van het 28-puntenplan voor vrede in Oekraïne maakt Nord Stream absoluut deel uit van de geheime onderhandelingen tussen Trump en Poetin

Lynch is echter slechts de eerste in een reeks zakenlieden die min of meer dicht bij de familie Trump staan. Om de strategische gaspijpleiding in handen te krijgen, zullen hij en zijn kompanen de komende maanden in het geheim proberen te onderhandelen met Berlijn, Washington en Moskou. Volgens een voormalige zakenpartner vroeg Lynch een andere Amerikaanse investeerder – de flamboyante Texaanse bankier Gentry Beach – om zijn project te steunen. Volgens diezelfde bron wees Beach, die getuige was bij het huwelijk van Donald Trump junior, “[Lynchs] avances af, nadat hij zich had geïnformeerd en begrepen had dat Lynch een te giftig verleden met zich meedroeg in verband met Rusland.” Toen we contact met hem opnamen, ontkende Beach beleefd dat hij ooit interesse had getoond in de gaspijpleiding.6

Maar enkele weken later bevestigen twee afzonderlijke bronnen dat de Texaan wel degelijk bezig is Nord Stream in handen te krijgen. Hij zou daarvoor een alliantie zijn aangegaan met een Roemeense zakenman. Heeft Lynch hem dan toch warm kunnen maken voor het project, en zijn de twee mannen nu concurrenten van elkaar geworden? Een contactpersoon in Zwitserland beweert dat Beach zijn vriendschap met de zoon van de Amerikaanse president heeft aangewend om in contact te komen met een zeer invloedrijke directeur van een Russisch staatsenergiebedrijf. Maar een Russische gesprekspartner, die ook aasde op Nord Stream, stelt dat Beach en Lynch waarschijnlijk te kleine spelers zijn om door Gazprom au sérieux te worden genomen. De heren Lynch en Beach behoren eerder tot een groep tussenpersonen die prat gaan op (reële of overdreven) banden met machthebbers. Zij zouden lucratieve deals aanbieden, ze faciliteren en ondertussen zelf een graantje meepikken. Hoewel hun manoeuvres niet altijd succesvol zijn, blijkt hun rol vaak doorslaggevend bij het omzetten van economische belangen in concrete diplomatieke stappen.

Terwijl de intriges rond Nord Stream toenemen, verbaast de Europese passiviteit. De aanleg van de gaspijplijn getuigde van het Europese geloof in de deugden van de “zachte handel” – een begrip dat aan Montesquieu wordt toegeschreven. Nord Stream lag in lijn met eerdere initiatieven die geïnspireerd waren door de ‘ontspanningsmomenten’ tijdens de Koude Oorlog. Het was een mooi voorbeeld van Wandel durch Handel (verandering door handel) in zijn hedendaagse Duitse versie: onderlinge economische afhankelijkheid zou de vrede tussen landen bevorderen. In het eerste decennium van deze eeuw illustreerde Nord Stream de Europese overtuiging – met name in Frankrijk en Duitsland – dat wanneer het Rusland van na de USSR een belangrijke industriële partner werd, het geleidelijk ook een politieke gesprekspartner zou worden. Het zou daarbij zelfs niet hoeven toe te treden tot de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) of tot de Europese Unie.

De Europese bedrijven die deelnamen aan Nord Stream 2 (Engie, de Duitse bedrijven Uniper en Wintershall Dea, het Oostenrijkse OMV, het Britse Shell en het Nederlandse Gasunie) en de betrokken staten hoopten zo controle te krijgen over de energiestromen én flinke winsten te behalen. Op hun beurt verheugden Gazprom en het Kremlin zich over een winstgevend aandeel in de Europese gasmarkt; een aandeel dat stabiele en aanzienlijke inkomsten zou opleveren. Die onderlinge afhankelijkheid zou leiden tot terughoudendheid, misschien zelfs tot overeenstemming.

Duitse herschikking

De hernieuwde geopolitieke spanningen die vanaf 2007-2008 de kop opstaken, waren niet van aard om de aanhangers van deze stelling van hun liberale visie te doen afwijken. Rusland betreurde echter dat zijn status als belangrijkste leverancier van Europese koolwaterstoffen geen gelijke behandeling opleverde op het gebied van veiligheid. De Europeanen, met Duitsland voorop, vonden daarentegen dat zij Rusland voldoende eer bewezen met hun vertrouwen. Ze boden zelfs weerstand aan sterke Amerikaanse tegendruk.

Om controle uit te oefenen op Europa zouden de VS, in ruil voor een akkoord met Rusland, de veiligheid van Nord Stream kunnen garanderen

De oorlog in Oekraïne bracht de omvang van de misverstanden aan het licht en herschudde de kaarten. Van Parijs tot Berlijn kwam het indammen van Moskou opnieuw bovenaan de prioriteitenlijst te staan en dat ten koste van economische overwegingen. De Europese industriëlen namen nota van de nieuwe situatie. Eind 2022 werd Uniper door nationalisatie van het faillissement gered en nam de Bondsrepubliek het tentakelachtige distributienetwerk Gazprom Germania, de Duitse dochteronderneming van de Russische groep, in beslag. Berlijn herdoopte het tot Securing Energy for Europe (SEFE). Kanselier Friedrich Merz, die in mei 2025 aantrad in een fragiele coalitie, verscherpte het Duitse standpunt nog verder: de tijd voor compromissen lag achter ons. Veiligheidsbeleid en het vasthouden aan westerse “waarden” kregen de overhand. Merz sloot zich ostentatief aan bij de “haviken” in Brussel. De Duitse industrie verloor immers terrein ten opzichte van Hongarije en Polen, vooral wat de grote chemische concerns betreft die sterk afhankelijk zijn van aardgas.

Onze bronnen bij Engie en in de Duitse industrie zeggen dat zij zich neerleggen bij het einde van het Russisch-Europese energiepartnerschap. Het scenario van een gaspijpleiding die Europa van Russisch gas voorziet maar door Amerikanen wordt beheerd, lijkt voor de meeste van onze gesprekspartners absurd.

In de zomer van 2025 werd Europa echter wakker. Door achter de schermen actief te zijn, maakten Amerikaanse investeerders de Duitse kanselarij ongerust. Onder de vlag van de Europese Unie ging Berlijn, gesteund door Parijs, in de tegenaanval. De twee hoofdsteden lieten in het achttiende sanctiepakket tegen Rusland specifieke entiteiten opnemen in verband met Nord Stream. Tot dan toe werden die enkel door de Verenigde Staten geviseerd. De bedoeling was dat Parijs en Berlijn een sleutelpositie en invloed zouden verwerven op de toekomst van de gaspijpleiding. Juridisch gezien is het Amerikaanse Office of Foreign Assets Control (OFAC) niet langer de enige baas. Duitsland en Frankrijk maakten van de gelegenheid gebruik om hun imago op te poetsen bij het blok van uitgesproken anti-Russische landen.

Met deze tactische zet wakkerden ze echter, deels ongewild, een escalatie aan. Onder het roulerende voorzitterschap van Denemarken (juli tot december 2025) kwamen voorstellen op tafel die ongekend streng waren voor fossiele brandstoffen. Het ging niet langer om het bevriezen van enkele honderden miljoenen euro’s aan activa. Evenmin ging het nog om een goed figuur te slaan door directe stromen van Russisch gas af te sluiten, terwijl men het gas via derde landen bleef kopen. Het nieuwe standpunt van de Commissie in het kader van “REPowerEU” was bedoeld om juridische onduidelijkheden weg te nemen en strengere eisen in te voeren inzake herkomstcontrole. Die controle moest de invoer van Russisch gas en olie feitelijk onmogelijk maken.

In het najaar van 2025 begint men zich bij Engie zorgen te maken: “Een sanctie is een politieke beslissing die met één pennenstreek kan worden opgeheven. Maar ‘REPowerEU’ zou wel eens een zeer onflexibel en duurzaam regelgevingskader kunnen worden. In feite zouden we onszelf in de boeien slaan, terwijl we de VS alle flexibiliteit gunnen.”

Europa, verdeeld en passief, is verbaasd dat de VS achter de rug van Brussel onderhandelen met Rusland over de heropening van Nord Stream

Tegelijk zijn er zwakke signalen dat de discussies over Nord Stream deel uitmaken van een bredere context van – ondanks alles – nieuwe Russische gasleveringen aan Europa. Kort voordat het Russisch-Amerikaanse 28-puntenplan voor vrede eind november 2025 uitlekte, meldden verschillende bronnen dat al intensief werd onderhandeld over het toekomstige gebruik van het Oekraïense gasnetwerk. Volgens versies van voorstellen die wij konden inkijken, stelt de Amerikaanse president Oekraïne voor de doorvoer te hervatten, maar wel onder zijn auspiciën. De regering-Zelensky is daar niet enthousiast over. Een bron omschrijft het VS-aanbod ronduit als “afpersing”. Sommige Oekraïense functionarissen vinden echter dat men zich bij de VS-oekaze moet neerleggen en koste wat het kost opnieuw Russisch gas moet doorvoeren.

Samen met de heropleving van Amerikaanse investeringsprojecten in Russische brandstofvelden, betekent het idee dat de VS zouden deelnemen in de winsten van deze gasstromen een ommekeer in het beleid dat Washington sinds de jaren 1970 voert. Dat beleid bestond erin het energiepartnerschap tussen West-Europa en de Sovjet-Unie, later Rusland, te belemmeren. Nu het concept van een trans-Atlantische alliantie aan kracht inboet, richten de Amerikanen zich niet langer alleen op de verkoop van LNG aan Europa of op het voorkomen van een toenadering tussen Rusland en Europa. Zij mikken ook op meer controle over de wereldwijde energie-infrastructuur, inclusief die van het oude continent.

Opportunistisch en procedureel

In deze nieuwe strategie is de rol van investeerders zoals Lynch opvallend. Aanvankelijk waren zij autonome actoren. Een tijd lang werden ze afgekeurd door Trumps entourage, die zich niet wilde associëren met ‘al te Russische’ personen. Toch hebben deze investeerders geduldig gelobbyd om op het juiste moment op de juiste plaats te zijn en afspraken te faciliteren zodra zich een gunstig politiek klimaat aandiende. Soms slaagden zij erin op het laatste nippertje met de buit aan de haal te gaan en grotere financiële of institutionele spelers – gigantische hedgefondsen of industriële kolossen – voor te zijn.

Toen wij ons in november 2024 afvroegen welke belangen Lynch eigenlijk vertegenwoordigt, reageerde hij niet op onze berichten. Een lobbyist uit Washington die de Yukos-zaak uit 2007 door en door kent, zegt dat Lynch eigenlijk een Russische agent is. Hij bezorgde ons tientallen documenten om die stelling te staven. Verschillende andere bronnen die hem goed kennen, nuanceren dit beeld. Tijdens ons onderzoek ontstond het beeld van een opportunist die vaak mislukt en snel naar de rechter stapt. Het is bijvoorbeeld moeilijk een voormalige zakenpartner te vinden met wie hij niet – op eigen initiatief of dat van zijn partner – voor een rechtbank of arbitragehof is moeten verschijnen. Zijn plan om Nord Stream over te nemen wordt in Washington én Moskou met een ironische glimlach onthaald. De Duitse regering is een onmisbare gesprekspartner voor wie de infrastructuur om geografische en juridische redenen nieuw leven wil inblazen. In het voorjaar van 2025 ging het gerucht dat Lynch contact had opgenomen met Berlijn, maar met lege handen moest vertrekken. Dient deze kleurrijke figuur slechts om de aandacht af te leiden van beter geplaatste concurrenten?

Het profiel van Beach lijkt op het eerste gezicht ernstiger, al was het maar vanwege zijn banden met Trump junior. In 2025 maakte hij talrijke zakenreizen, van Centraal-Afrika tot Pakistan. Tegenover lokale besluitvormers hield hij daarbij een zorgvuldige ambiguïteit in stand over zijn politieke mandaat. Trump junior raakte hierdoor geïrriteerd en stuurde hem volgens The Wall Street Journal een aanmaningsbrief om te voorkomen dat hij Trumps naam ongepast liet vallen (4 oktober 2025). Tegen de achtergrond van de opeenvolgende zwenkingen van (vader) Trump over Oekraïne en de verharding van het Europese standpunt, verloor de Amerikaanse stormloop op Nord Stream medio 2025 aan kracht.

Vanaf de zomer vielen gefrustreerde kandidaten in Berlijn terug op Bulgarije en TurkStream, het tweede kroonjuweel van Gazprom in Europa. De gaspijpleiding in de Zwarte Zee is nog steeds in gebruik. Ze bleef gespaard na ternauwernood verijdelde sabotageplannen en profiteert van vrijstellingen van invoerbeperkingen ten gunste van landen als Bulgarije en Hongarije. Maar in een veranderlijk regelgevingsklimaat zijn ook de dagen van TurkStream geteld. Amerikaanse zakenlui, die de smaak van Russisch-Europese pijpleidingen te pakken hebben, onderzoeken daarom deze Balkanroute. Hun activisme is zo groot dat Elliott Management, een Amerikaanse investeringsgigant, interesse begint te tonen in zowel Nord Stream als TurkStream. Voorlopig zonder resultaat presenteerde de financiële kolos, snel gevolgd door zijn oliedochter Phillips 66, begin 2025 voorstellen in Sofia. Het politieke klimaat lijkt nog niet rijp voor de komst van zulke opvallende spelers. Russisch-Europese gaspijpleidingen blijven voorlopig een taboeonderwerp, voorbehouden aan autonome actoren.

Het ‘REPowerEU’-kader moet de invoer van Russisch gas definitief verbieden. Terwijl de VS flexibel blijven, dreigt Europa zich aan handen en voeten te binden

Lynch reisde in de tweede helft van 2025 meerdere keren naar Sofia voor ontmoetingen met regeringsleden en prominente figuren uit de lokale energiesector. Trumps voormalige campagneleider Brad Parscale nam discreet deel aan soortgelijke besprekingen tijdens een reis naar Bulgarije, waar hij Trump junior vergezelde naar een congres over cryptovaluta.

De Bulgaarse heersende klasse is verward en verdeeld: vertegenwoordigen deze personen al dan niet het Witte Huis? Zou zaken doen met hen Sofia een voorkeursbehandeling opleveren in de VS-strategie voor gasleveringen? Handelen Lynch en de anderen in overeenstemming met of tegen de belangen van Gazprom, dat samen met het Turkse Botaş de pijpleiding exploiteert? Het antwoord is niet eenduidig. De waarde van deze tussenpersonen ligt juist in hun vermogen geopolitieke tegenstanders of concurrerende multinationals met elkaar in contact te brengen, zonder de belangen van de een te dienen ten koste van de ander. Bulgarije toont zich overigens pragmatischer dan Duitsland. De Bulgaarse leiders bestuderen elk voorstel zorgvuldig. Een akkoord over TurkStream zou een precedent kunnen scheppen dat indirect invloed heeft op het lot van Nord Stream.

De ontwenning afremmen

De Europese Unie verdiept ondertussen haar oorspronkelijke strategie van 2022. De Unie straft zichzelf om meer gewicht in de schaal te kunnen leggen in onderhandelingen met Moskou. In oktober 2025 nam Brussel een negentiende sanctiepakket aan dat vooruitloopt op het regelingsinitiatief “REPowerEU”. Brussel kondigt een toekomstig verbod aan op de invoer van Russisch LNG, dat tot dan toe een deel van de pijpleveringen verving. Trump heeft persoonlijk verschillende staatshoofden gebeld om ze aan te sporen af te zien van Russische koolwaterstoffen, terwijl zijn entourage werkt aan de terugkeer van Amerikaanse bedrijven naar Russische winningslocaties in het Noordpoolgebied. Begin december is de verwarring in Brussel voelbaar. Terwijl de retoriek ter ondersteuning van Kiev steeds feller wordt en de topontmoetingen zich opstapelen, heerst er grote drukte in de Europese Raad. Verschillende landen hebben al discreet gevraagd om “REPowerEU” uit te stellen om de geplande afbouw van Russisch gas en olie te vertragen. Die verzoeken komen niet van de gebruikelijke ‘verdachten’ zoals Hongarije en Slowakije, maar volgens onze bronnen van hoofdsteden in West- en Noord-Europa, die tot de meest onverzettelijke tegenover Moskou behoren.

De EU volhardt in haar oorspronkelijke strategie van 2022: Brussel straft zichzelf in de hoop sterker te staan tegenover Moskou

“De markten zijn totaal in het ongewisse,” legt een Europarlementslid uit dat energie- en technologische soevereiniteit tot zijn stokpaardje heeft gemaakt. Een lobbyist bevestigt: “Europese kopers, handelaren en distributeurs weten niet meer waar ze aan toe zijn. Moeten we blijven diversifiëren, overschakelen op hernieuwbare energie of waterstof? Moeten we meer kopen in de Verenigde Staten om Trump tevreden te stellen? Of terugkeren naar Russisch gas?

Het gaat om strategische keuzes en dure infrastructuurprojecten die zich pas over tientallen jaren terugverdienen, maar vandaag afhangen van tegenstrijdige signalen en een voortdurend veranderend wettelijk kader. Beide bronnen zijn het erover eens: zelfs buitenlandse investeerders trekken zich terug uit grote energieprojecten in Europa. Terwijl Europa het Noorden zoekt, veroveren de VS van Trump en zijn leger van schaduwinvesteerders een sleutelpositie in de wereld van morgen. En het is met hén dat Moskou praat.

Vertaling van Matt Bernardini & Morgane Fert Malka “Ballet d’affairistes autour d’un gazoduc”, Le Monde Diplomatique, februari 2026. Lava Media maakt deel uit van Les éditions internationales van Le Monde Diplomatique. Maandelijks publiceren we in Nederlandse vertaling drie artikels uit het Franse maandblad. Vertaling door Jan Reyniers.

Footnotes

  1. Morgane Fert Malka, Mes instructions viennent de plus haut. La vérité sur l’explosion de Nord Stream, Stock, Parijs, 2025; zie ook Fabian Scheidler, “Trois scénarios pour un attentat”, Le Monde diplomatique, oktober 2024.
  2. En niet uit Fairbanks, zoals foutief vermeld in de gedrukte versie.
  3. Zie Pierre Rimbert, “Comment saboter un gazoduc”, Le Monde diplomatique, mei 2021.
  4. Christopher M. Matthews, “A Miami financier is quietly trying to buy Nord Stream 2 gas pipeline”, The Wall Street Journal, New New York, 21 november 2024.
  5. Morgane Fert Malka, « L’or suisse de Nord Stream : les faux espoirs de Gazprom », Intelligence Online, 24 januari 2025
  6. Morgane Fert Malka, « Le clan Trump se tient à l’écart du rachat de Nord Stream 2 », Intelligence Online, 6 februari 2025.